Một thiết kế dựa trên mã hóa chức năng (functional encryption, FE) nhằm giới hạn đường đi của Bitcoin(BTC) bằng cách gắn điều kiện chi tiêu với khóa ký vừa được nhắc lại. Ý tưởng do Jeremy Rubin đưa ra trong một bài nghiên cứu năm 2024, nhưng chi phí tính toán mật mã và niềm tin vào khâu thiết lập ban đầu vẫn là những thách thức.
Rubin trình bày thiết kế này trong bài nghiên cứu “FE’d Up Covenants”, công bố ngày 29 tháng 5 năm 2024. Cointelegraph Research đăng phân tích kỹ thuật về ý tưởng này ngày 18. Đây không phải thông báo rằng Bitcoin đã có tính năng mới.
Covenant là cơ chế đặt điều kiện cho giao dịch được phép hoặc đường đi của tiền khi sử dụng Bitcoin. Chỉ dựa vào việc xác minh chữ ký thông thường thì khó giới hạn cách đồng tiền được sử dụng trong các giao dịch tiếp theo. Vì vậy, các đề xuất covenant xem xét nhiều cách để áp dụng điều kiện chi tiêu.
Bài nghiên cứu của Rubin xem xét các điều kiện đơn giản như định trước giao dịch tiếp theo, cho đến những điều kiện tính toán tổng quát. Cách tiếp cận FE tìm cách giới hạn bằng mật mã các điều kiện có thể tạo chữ ký, thay vì thêm lệnh chi tiêu mới vào quy tắc đồng thuận của mạng lưới.
Theo thiết kế, hàm tạo chữ ký nhận khóa riêng tư đã mã hóa và thông tin giao dịch làm đầu vào. Hàm này biến đổi khóa dựa trên nội dung giao dịch để tạo chữ ký, nhưng chỉ tạo chữ ký cho những giao dịch đáp ứng điều kiện.
Với giao dịch không đáp ứng điều kiện, thiết kế không cho phép tạo chữ ký hợp lệ tương ứng với khóa công khai của địa chỉ đang giữ tiền. Như vậy, các giới hạn giao dịch được áp dụng trong quá trình tạo chữ ký, thay vì thông qua quy tắc mới do các nút mạng thực thi.
Các nút Bitcoin xác minh chữ ký đã tạo theo quy trình hiện có. Cách làm này tránh thay đổi quy tắc đồng thuận, nhưng phía tạo chữ ký phải thực hiện phép tính FE và độ tin cậy của quy trình thiết lập cũng cần được bảo đảm.
Để triển khai, bên thực hiện thiết lập phải tạo khóa Bitcoin và khóa FE, phân phối khóa đã mã hóa cùng khóa chức năng ký, sau đó hủy khóa riêng tư và giá trị bí mật chủ FE. Quy trình này là tiền đề của thiết kế.
Nếu giá trị bí mật vẫn còn, bên thiết lập có thể tạo chữ ký để vượt qua giới hạn chi tiêu. Vì vậy, dù không thay đổi quy tắc đồng thuận, thiết kế vẫn đòi hỏi người dùng tin rằng bên thiết lập đã hủy các giá trị bí mật đúng cách. Rubin cũng nêu niềm tin vào khâu thiết lập ban đầu là một nhược điểm trong bài nghiên cứu.
Bài nghiên cứu còn đề xuất một dạng tổng quát kết hợp chương trình kiểm tra điều kiện giao dịch với bằng chứng không tiết lộ kiến thức. Bằng chứng xác nhận giao dịch đáp ứng điều kiện, qua đó hướng tới giảm khối lượng công việc khi chạy toàn bộ chương trình tổng quát bên trong FE.
Dạng tổng quát này được thiết kế để mở rộng các loại điều kiện có thể xử lý. Điều đó không có nghĩa là đã hoàn tất một phiên bản có thể vận hành trên Bitcoin thực tế. Bài nghiên cứu nêu độ trưởng thành còn hạn chế của mã hóa chức năng là một trở ngại.
Một thử nghiệm thường được dẫn ra để hình dung gánh nặng tính toán là nghiên cứu “5Gen-C” năm 2017. Trong thử nghiệm đó, việc làm rối mạch hàm giả ngẫu nhiên (PRF) gồm 62.227 cổng mất 3,7 giờ và 120 GB; quá trình đánh giá cần 67 phút và 128 GB bộ nhớ.
Thử nghiệm này không sử dụng mạch chữ ký Bitcoin. Vì vậy, không thể diễn giải các số liệu đó thành thời gian hoặc chi phí xử lý giao dịch của covenant dựa trên FE. Đây chỉ là ví dụ tham khảo về khối lượng tính toán mật mã.
Một hướng tiếp cận khác là BIP-119 CTV, đề xuất một lệnh mới để kiểm tra giao dịch thực tế có khớp với định dạng giao dịch được định trước hay không. Việc triển khai đòi hỏi thay đổi quy tắc đồng thuận thông qua soft fork, còn trạng thái hiện tại của tài liệu BIP-119 là “Draft”. Bài nghiên cứu của Rubin cho rằng FE kém hiệu quả hơn các phương pháp đơn giản như CTV xét về số byte và khâu xác minh.
Trước đó, TokenPost đã giới thiệu bản đồ tổng hợp hơn 24 trường hợp sử dụng covenant trên Bitcoin và đề cập bản dự thảo BIP 443 của đề xuất OP_CCV kết nối trạng thái hợp đồng. Thiết kế FE lần này đưa ra cách xử lý điều kiện chi tiêu ngay ở bước tạo chữ ký.
Comment 0