Mỹ đã trở thành quốc gia bán nhiên liệu nhiều nhất cho Cuba, dù đang phong tỏa đường biển nước này. Từ cuối tháng 2 đến cuối tháng 8, các thương nhân Mỹ bán cho doanh nghiệp Cuba khoảng 1,6 triệu thùng sản phẩm dầu mỏ, trị giá 230 triệu USD.
The Wall Street Journal (WSJ) đưa tin kết quả này xuất phát từ phân tích dữ liệu của chính tờ báo. Điều khoản ngoại lệ cho giao dịch tư nhân nằm trong chính sách phong tỏa đã trở thành đường dẫn để dầu mỏ Mỹ vào Cuba.
Chính quyền Tổng thống Donald Trump phong tỏa các cảng của Cuba từ tháng 1 năm nay. Trong bài đăng ngày 17, OilPrice.com cho biết một mục tiêu của lệnh phong tỏa là dùng tình trạng thiếu năng lượng làm đòn bẩy gây sức ép thay đổi chế độ. Tuy nhiên, chế độ không thay đổi, còn tình hình năng lượng của Cuba vẫn khó khăn.
Lệnh phong tỏa có ngoại lệ. Cuối tháng 2, một điều khoản bán nhiên liệu được bổ sung vào văn bản liên quan đến Cuba, cho phép các công ty năng lượng Mỹ bán nhiên liệu cho doanh nghiệp tư nhân, không phải cơ quan nhà nước Cuba. Giao dịch tư nhân này đã lấp vào khoảng trống khi các nguồn cung cũ bị chặn.
Quy mô thực ra không lớn. Theo điều tra nội bộ của Mexico, tập đoàn dầu khí nhà nước Pemex xuất sang Cuba dầu thô và nhiên liệu trị giá hơn 3 tỷ USD trong giai đoạn tháng 5 đến tháng 8 năm 2025. Hai khoảng thời gian không giống nhau nên khó so sánh trực tiếp, nhưng giao dịch 230 triệu USD của Mỹ trong năm nay chưa bằng một phần mười con số đó.
Phía Cuba phản ứng mạnh. Ông Carlos Luis Mendez, thứ trưởng Bộ Ngoại thương và Đầu tư nước ngoài Cuba, nói với WSJ rằng việc Mỹ thành nhà cung cấp nhiên liệu lớn nhất của Cuba là “trớ trêu” và “hoàn toàn không thể chấp nhận”. Ông cho rằng Washington dùng phong tỏa và đe dọa áp thuế để chặn xuất khẩu của các nhà cung cấp cũ, khiến Cuba phải phụ thuộc vào nhiên liệu Mỹ.
Cuba gần như không thể sản xuất điện nếu thiếu dầu. Theo số liệu của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), dầu mỏ chiếm 84% tổng nguồn cung năng lượng của nước này, và hơn 80% sản lượng điện đến từ các sản phẩm dầu. Cuba tự khai thác 27.000 thùng dầu thô mỗi ngày, chỉ đáp ứng một phần nhu cầu khoảng 100.000 thùng mỗi ngày.
Việc bán hàng chủ yếu do các công ty ở miền nam Florida đảm nhận. WSJ cho biết biên lợi nhuận bán hàng từng lên tới 50% hồi đầu năm, nhưng đã giảm còn khoảng 20% với dầu diesel và xăng do cạnh tranh gay gắt hơn. Các doanh nghiệp tư nhân Cuba nhập nhiên liệu Mỹ đang mở rộng sang những lĩnh vực trước đây do nhà nước nắm, như phân phối thực phẩm và cung ứng nhu yếu phẩm.
Ngoài nhiên liệu chạy máy phát điện, nhập khẩu thiết bị điện mặt trời cũng tăng. Theo số liệu Cục Điều tra Dân số Mỹ (U.S. Census Bureau) công bố tháng trước, xuất khẩu pin và mô-đun điện mặt trời của Mỹ sang Cuba từ tháng 1 đến tháng 7 năm nay vượt 6,3 triệu USD, tăng 1.070% so với cùng kỳ năm trước.
Cùng kỳ, lượng thiết bị điện mặt trời Cuba nhập từ Trung Quốc giảm tới 83%. Trung Quốc vẫn là nhà cung cấp điện mặt trời lớn nhất của Cuba, nhưng thiết bị Mỹ đang được các hộ gia đình và doanh nghiệp dùng như một lựa chọn thay thế. Nga cũng đã gửi một số tàu chở nhiên liệu sang Cuba hồi tháng 2 với danh nghĩa viện trợ nhân đạo.
Comment 0