Trong năm 2024, 23% hàng hóa nhập khẩu toàn cầu chịu tác động của ít nhất hai yếu tố rủi ro chuỗi cung ứng; tỷ lệ này ở hàng điện tử là 43%.
Viện McKinsey Global Institute (MGI) cho biết trong báo cáo công bố ngày 12 rằng viện đã phân tích 19 nghìn tỷ USD hàng hóa nhập khẩu toàn cầu trong năm 2024, tương đương khoảng 25.384 nghìn tỷ won. Thống kê không tính thương mại nội khối của nhóm “Europe 30”, gồm 27 nước Liên minh châu Âu (EU), Na Uy, Thụy Sĩ và Anh.
MGI đánh giá mức độ dễ tổn thương dựa trên ba tiêu chí: tầm quan trọng kinh tế của sản phẩm, mức độ tập trung nhà cung cấp và khoảng cách địa chính trị với đối tác thương mại. Các mặt hàng nhập khẩu đáp ứng ít nhất hai tiêu chí được xếp vào nhóm dễ tổn thương.
Tỷ trọng hàng nhập khẩu dễ tổn thương tăng từ 15% năm 2000 lên 23% năm 2024. Hàng hóa đồng thời đáp ứng cả ba tiêu chí chiếm 4% tổng lượng nhập khẩu.
Áp tỷ lệ 23% vào tổng giá trị 19 nghìn tỷ USD, giá trị hàng nhập khẩu dễ tổn thương được ước tính khoảng 4,37 nghìn tỷ USD, tương đương khoảng 5.838 nghìn tỷ won. Do cả mẫu số và tỷ lệ đều đã được làm tròn, đây chỉ là ước tính, không có nghĩa lượng thương mại đó chắc chắn sẽ được chuyển đi hay đại diện cho quy mô thị trường mới đã xác định.
10 sản phẩm chiếm 35% giá trị hàng nhập khẩu dễ tổn thương. Điện thoại thông minh chiếm 7% tổng giá trị này, chip nhớ chiếm 5% và máy tính xách tay chiếm 4%.
Trong số đầu vào trực tiếp và gián tiếp dùng để sản xuất điện thoại thông minh, 38% cũng chịu ít nhất hai yếu tố rủi ro. Điều này cho thấy phân tích chuỗi cung ứng cần tính cả đường cung ứng linh kiện và vật liệu, bên cạnh thành phẩm.
MGI xác định Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc là các trung tâm công nghiệp châu Á có mức độ phụ thuộc lẫn nhau cao về chuỗi cung ứng điện tử và đầu vào sản xuất. Theo phân tích của viện, Hàn Quốc và Nhật Bản cũng giữ vai trò quan trọng trong sản xuất đế bán dẫn tiên tiến và bộ nhớ băng thông cao (HBM).
Sự phụ thuộc vào Trung Quốc cũng xuất hiện trong nguồn cung nam châm vĩnh cửu kim loại. Hàng Trung Quốc chiếm 75–85% lượng nhập khẩu mặt hàng này của Đức, Hàn Quốc và Mỹ.
Các tuyến vận tải cũng có những điểm dễ tổn thương. Trong 24 hành lang hàng hải chính được MGI phân tích, khoảng 80% thương mại đường biển đi qua ít nhất một hành lang.
Tỷ lệ 80% này phản ánh mức độ phụ thuộc vào các tuyến hàng hải chính, không phải tỷ trọng hàng hóa dễ tổn thương. Báo cáo cho biết ngay cả khi tuyến đường đến cảng Hàn Quốc tương đối thông suốt, chuỗi cung ứng vẫn có thể chịu rủi ro cao hơn nếu xuất hiện điểm nghẽn trên tuyến xuất khẩu của đối tác thương mại.
Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) thống kê thương mại hàng hóa giữa Mỹ và Trung Quốc đạt 414,6 tỷ USD năm 2025, tương đương khoảng 554 nghìn tỷ won. Cùng năm, nhập khẩu hàng hóa của Mỹ từ Trung Quốc giảm 29,9% so với năm trước, còn xuất khẩu giảm 26%.
Trong khi đó, tổng nhập khẩu hàng hóa của Mỹ đạt 3,4384 nghìn tỷ USD năm 2025, mức cao kỷ lục, theo thống kê thường niên của Cục Điều tra Dân số Mỹ (US Census Bureau). Diễn biến tổng nhập khẩu của Mỹ khác với xu hướng thương mại hàng hóa giữa nước này và Trung Quốc.
MGI đề xuất các biện pháp ứng phó gồm tìm nhà cung cấp thay thế, mở rộng năng lực sản xuất, dự trữ hàng tồn kho và thay đổi thiết kế sản phẩm. Viện cho rằng cần xem xét theo từng sản phẩm liệu có thể thay thế linh kiện, vật liệu hay không và chi phí để xây dựng năng lực sản xuất thay thế là bao nhiêu.
Ngày 16, Fortune đăng bài bình luận của các tác giả báo cáo, trong đó đề cập các lĩnh vực liên quan như thiết bị, logistics, tài chính, bảo hiểm và dịch vụ theo dõi chuỗi cung ứng. MGI cho biết việc chuyển đổi nhà cung cấp có thể mất vài tuần, còn mở rộng năng lực sản xuất có thể mất nhiều năm, vì vậy cần cân nhắc chi phí và khả năng thực hiện.
Comment 0