Tăng trưởng AI 5,5% và triển vọng Bitcoin phụ thuộc vào tiêu dùng

Dù năng suất từ AI tăng, lập luận về đà tăng dài hạn của Bitcoin(BTC) có thể suy yếu nếu thu nhập người lao động và tiêu dùng không theo kịp. Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) đưa ra một kịch bản trong đó tự động hóa bằng AI làm giảm tỷ trọng tiêu dùng và kìm hãm tăng trưởng. Trong khi đó, Matt Hougan, Giám đốc đầu tư (CIO) của Bitwise, nhận định Bitcoin có thể tăng trong một số kịch bản kinh tế vĩ mô.

Ngày 12 tháng 10, BIS công bố tài liệu nghiên cứu số 1381, “AI mang tính chuyển đổi và những nút thắt nhu cầu” (Transformative AI and demand bottlenecks). Nghiên cứu phân tích rằng nếu tự động hóa bằng AI thúc đẩy đầu tư nhưng làm giảm tỷ trọng tiêu dùng, lợi nhuận từ đổi mới dựa vào nhu cầu của người tiêu dùng có thể giảm, khiến tăng trưởng chậm lại. Nghiên cứu không trực tiếp đề cập đến giá hay nhu cầu Bitcoin.

Trong kịch bản “nút thắt nhu cầu” của mô hình BIS, tăng trưởng ban đầu đi lên nhưng sau đó giảm xuống dưới mức cơ sở 2% trước khi AI được triển khai, khi hoạt động đổi mới chậm lại. Ngược lại, trong kịch bản “AI mang tính chuyển đổi”, tăng trưởng đạt 5,5% sau 20 năm và tiếp tục tăng. BIS đánh giá kịch bản nút thắt nhu cầu khá sát thực tế trong mô hình đã điều chỉnh theo dữ liệu, nhưng không đưa ra đây như một dự báo kinh tế chắc chắn.

Trong bản ghi nhớ ngày 14 tháng 10, Hougan xem xét ba kịch bản: AI tăng trưởng vượt trội, suy thoái do bong bóng đầu tư AI vỡ và tăng trưởng vừa phải. Theo phân tích của ông, trong giai đoạn tăng trưởng vượt trội, dòng tiền có thể chuyển sang các tài sản khan hiếm; sau khi bong bóng vỡ, tiền tệ và tín dụng có thể tăng trong quá trình ứng phó với suy thoái; còn ở kịch bản tăng trưởng vừa phải, dòng vốn vào ETF và sự chấp nhận của các tổ chức có thể hỗ trợ Bitcoin. Hougan cho rằng cả ba kịch bản đều có thể dẫn đến đà tăng của Bitcoin trong dài hạn.

Khác biệt giữa hai phân tích nằm ở nơi dòng tiền từ giá trị do AI tạo ra được chuyển đến. Lập luận của Hougan giả định rằng cải thiện năng suất hoặc các biện pháp kích thích kinh tế sẽ làm tăng dòng vốn tìm đến tài sản khan hiếm. Mô hình BIS cho rằng nếu lợi ích từ tự động hóa tập trung vào vốn và đầu tư, trong khi khả năng chi tiêu của hộ gia đình giảm, thị trường hỗ trợ đổi mới của doanh nghiệp có thể thu hẹp.

Ba kịch bản Hougan nêu không có kịch bản riêng về tình trạng thu nhập lao động và tiêu dùng suy yếu kéo dài. Ông cũng viết rằng trong kịch bản bong bóng AI vỡ, ban đầu Bitcoin có thể giảm cùng các tài sản rủi ro khác. Vì vậy, kết luận rằng các kịch bản cuối cùng đều dẫn đến tăng giá dựa trên những giả định về quy mô và thời gian kéo dài của cú sốc, phản ứng chính sách và dòng vốn vào Bitcoin.

Chỉ dựa trên hai tài liệu này chưa thể xác định nhu cầu Bitcoin nhạy cảm hơn với lượng của cải gia tăng nhờ AI hay với sức mua suy yếu của hộ gia đình. BIS mô hình hóa quan hệ giữa tăng trưởng, tiêu dùng và lãi suất trong nền kinh tế vĩ mô, còn Hougan áp dụng một số kịch bản kinh tế vào Bitcoin. Vấn đề then chốt trong cả hai phân tích là liệu năng suất AI tăng lên có chuyển thành thu nhập lao động và tiêu dùng hay không.