An ninh mạng Proof-of-Stake phụ thuộc vào giá token và nhu cầu giao dịch

Mạng Proof-of-Stake có thể thiếu nguồn lực để duy trì bảo mật ngay cả khi sở hữu lượng token dự trữ lớn. Giá token và nhu cầu giao dịch thay đổi sẽ làm biến động giá trị khoản dự trữ và doanh thu phí.

Nhà nghiên cứu Paolo Penna thuộc Input Output Global (IOG) và nhà nghiên cứu Manvir Schneider thuộc Cardano Foundation đã đưa ra mô hình phân tích đồng thời khoản dự trữ và phí giao dịch trong bài nghiên cứu “Reserve Depletion and Security Duration in Proof-of-Stake Systems”. Bài viết được đăng trong kỷ yếu Hội nghị lần thứ 8 về Những tiến bộ trong Công nghệ Tài chính (AFT 2026).

Nhóm tác giả xem giá token và nhu cầu giao dịch là các biến có thể thay đổi, thay vì giá trị cố định, đồng thời xây dựng mô hình xác suất thời gian rời rạc có tính đến sự tham gia của các validator. Trong mạng Proof-of-Stake, validator khóa token để xác thực giao dịch và nhận phần thưởng.

Khái niệm trọng tâm của nghiên cứu là “ngưỡng dự trữ”, tức quy mô dự trữ tối thiểu cần có để duy trì mức bảo mật mục tiêu tại mức giá token và nhu cầu giao dịch hiện tại.

Nhóm tác giả chia trạng thái mạng thành ba vùng: vùng không thể đạt mức bảo mật mục tiêu; vùng cần dùng khoản dự trữ để bổ sung phần thưởng cho validator; và vùng có thể chi trả phần thưởng chỉ bằng phí giao dịch.

Nghiên cứu cho biết khi số dư dự trữ giảm xuống dưới ngưỡng, mạng có thể khó duy trì mức bảo mật mục tiêu. Ngược lại, nếu doanh thu phí đủ lớn, mạng có thể duy trì mức này mà không cần dựa vào khoản dự trữ.

Cùng một lượng dự trữ nhưng khả năng hỗ trợ phần thưởng sẽ khác nhau tùy theo giá token và nhu cầu giao dịch. Nhóm tác giả đưa ra khung phân tích để đánh giá liệu khoản dự trữ có duy trì ở mức cần thiết khi thị trường biến động hay không.

Cardano là một ví dụ về thiết kế chuyển một tỷ lệ nhất định của khoản dự trữ còn lại sang nguồn chi trả phần thưởng ở mỗi epoch. Tài liệu chính sách tiền tệ chính thức của Cardano cho biết tỷ lệ chuyển từ khoản dự trữ là 0,3% mỗi epoch và có thể được điều chỉnh như một tham số.

Nghiên cứu đề xuất xem xét đồng thời số dư dự trữ, doanh thu phí và cơ chế phần thưởng, thay vì đánh giá bảo mật chỉ dựa trên tỷ lệ này.

Nghiên cứu không đánh giá tình trạng bảo mật hiện tại của Cardano và cũng không dự đoán thời điểm xảy ra sự cố bảo mật. Đây là khung phân tích lý thuyết có thể áp dụng cho nhiều hệ thống Proof-of-Stake.