Tầm nhìn mật mã Ethereum năm 2030 không đồng nghĩa lịch trình Hegotá

Ethereum (ETH) có thể tiến tới mô hình dùng bằng chứng mật mã để xác minh kết quả thay vì yêu cầu mọi nút mạng thực hiện lại phép tính. Vitalik Buterin phác thảo tầm nhìn cho Ethereum vào năm 2030, nhưng đây không phải lịch trình nâng cấp hay danh sách tính năng đã được xác nhận.

Trong bài viết “The cryptographic world computer” đăng ngày 27 tháng 9, Buterin mô tả khả năng Ethereum phát triển thành hệ thống kết hợp blockchain, mật mã học và các thành phần phi tập trung ngoài chuỗi. Trọng tâm của tầm nhìn là dùng bằng chứng mật mã để xác minh kết quả tính toán, thay vì để mọi nút mạng lặp lại toàn bộ phép tính của khối.

Hướng đi ông nêu ra gồm STARK đệ quy, xác minh SNARK, lấy mẫu dữ liệu và tổng hợp chữ ký. STARK là công nghệ mật mã dùng để chứng minh một phép tính được thực hiện chính xác; phương pháp đệ quy gộp cả việc chứng minh tính hợp lệ của các bằng chứng khác. Buterin cho rằng những công nghệ này có thể thay đổi cách Ethereum xác minh và tạo khối.

Đây là định hướng thiết kế dài hạn của mạng lưới, không có nghĩa thời điểm triển khai hay thông số cuối cùng của một công nghệ cụ thể đã được quyết định. Buterin nêu hiệu quả và độ an toàn của công nghệ tạo bằng chứng, cùng việc xử lý song song truy cập trạng thái quy mô lớn, là những vấn đề còn phải giải quyết.

Cụm giao thức của Ethereum Foundation đặt mục tiêu chuyển ba lớp thực thi, đồng thuận và dữ liệu của Ethereum L1 sang khả năng kháng lượng tử trước tháng 12 năm 2029 trong bài đăng ngày 7 tháng 9. Tài liệu cho biết giả định máy tính lượng tử xuất hiện vào năm 2030 là tiền đề có chủ ý mang tính quyết liệt cho kế hoạch. Công việc dự kiến được triển khai qua nhiều đợt nâng cấp.

Cần phân biệt các nâng cấp trước mắt với tầm nhìn dài hạn. Lộ trình chính thức của Ethereum xác định Hegotá là bản nâng cấp tiếp theo sau Glamsterdam và hiện ghi trạng thái là “đang lên kế hoạch”. FOCIL và giao dịch dạng khung nằm trong số tính năng dự kiến, nhưng phạm vi còn lại và lịch trình cụ thể chưa được chốt.

FOCIL là tính năng cho phép nhiều trình xác thực đề xuất danh sách giao dịch cần đưa vào khối, nhằm gây khó khăn cho việc kiểm duyệt giao dịch. Giao dịch dạng khung cho phép tài khoản lựa chọn cách xác minh tính hợp lệ của giao dịch. Việc hai tính năng xuất hiện trong danh sách dự kiến của lộ trình không đồng nghĩa thông số của hard fork đã được xác nhận.

Tầm nhìn năm 2030 của Buterin thuộc cùng lộ trình dài hạn với quá trình chuyển đổi công nghệ Ethereum sau Hegotá đã được đề cập trong bài viết trước. Mục tiêu kháng lượng tử của quỹ và các tính năng dự kiến của Hegotá cũng thuộc những giai đoạn khác nhau. Vì vậy, không thể xem tầm nhìn năm 2030 là lịch trình thay đổi mạng lưới đã được xác nhận.