ASIC đề xuất bảo vệ nhà đầu tư với CFD thanh toán bằng tài sản số

Ủy ban Chứng khoán và Đầu tư Australia (ASIC) đề xuất áp dụng giới hạn đòn bẩy và cơ chế bảo vệ số dư âm đối với cả hợp đồng chênh lệch (CFD) thanh toán bằng tài sản số. Đề xuất nhằm bảo vệ nhà đầu tư cá nhân dựa trên đặc điểm kinh tế và rủi ro của hợp đồng, bất kể tài sản thanh toán là tiền mặt hay tài sản số.

Ngày 12, ASIC công bố tài liệu tham vấn CS 64, đề xuất gia hạn thêm 10 năm Lệnh can thiệp sản phẩm (PIO) đối với CFD và sửa đổi một số điều khoản. Thời hạn nhận ý kiến là 17h ngày 9 tháng 11 theo giờ AEDT. Việc gia hạn cần được bộ trưởng phê duyệt; nếu được thông qua, lệnh có thể duy trì đến năm 2037, trừ khi bị rút lại riêng.

CFD là sản phẩm phái sinh có đòn bẩy, trong đó nhà đầu tư ghi nhận lãi hoặc lỗ theo biến động giá mà không trực tiếp sở hữu tài sản cơ sở. Theo đề xuất, các biện pháp bảo vệ hiện hành sẽ áp dụng nếu hợp đồng đáp ứng những tiêu chí khác của CFD, kể cả khi được thanh toán bằng cách chuyển tài sản số thay vì tiền mặt hoặc bù trừ. Tài sản cơ sở không nhất thiết phải là tài sản số.

Phạm vi áp dụng không chỉ căn cứ vào tên sản phẩm hay phương thức thanh toán. Tài liệu tham vấn nêu các tiêu chí xác định CFD, gồm việc giá trị hợp đồng biến động theo tài sản cơ sở, hợp đồng không có ngày đáo hạn cố định hoặc thường kết thúc trước ngày đáo hạn, và người nắm giữ có thể chấm dứt hợp đồng hay không. Không phải mọi hợp đồng tương lai và quyền chọn tài sản số có ngày đáo hạn cố định đều thuộc phạm vi này.

PIO hiện hành giới hạn đòn bẩy đối với nhà đầu tư cá nhân ở mức từ 30:1 đến 2:1, tùy tài sản cơ sở. Lệnh cũng quy định ngưỡng đóng vị thế khi tiền ký quỹ không đủ và cơ chế bảo vệ số dư âm. Cơ chế này giới hạn khoản lỗ ở mức không vượt quá số tiền trong tài khoản CFD.

ASIC ban hành lệnh hiện hành ngày 29 tháng 3 năm 2021; lệnh dự kiến hết hạn vào tháng 5 năm 2027. Đề xuất lần này vừa lùi thời điểm hết hạn, vừa điều chỉnh phạm vi để các quy định bảo vệ có thể áp dụng với hợp đồng thanh toán bằng cách chuyển tài sản số.

Tài liệu tham vấn của ASIC cho biết 68% khách hàng cá nhân giao dịch CFD trong năm tài chính 2023–2024 bị lỗ ròng, với tổng mức lỗ ròng hơn 458 triệu AUD. Phí giao dịch là 73 triệu AUD. Đây là số liệu về toàn bộ khách hàng cá nhân giao dịch CFD, không phải thống kê riêng về mức lỗ của các hợp đồng thanh toán bằng tài sản số.

Alan Kirkland, ủy viên ASIC, cho biết: “Dữ liệu liên tục cho thấy phần lớn nhà đầu tư cá nhân thua lỗ khi giao dịch CFD”. ASIC cho biết tổng mức lỗ ròng theo quý trên tài khoản khách hàng cá nhân đã giảm 91% trong vòng sáu tháng kể từ khi lệnh hiện hành được thực thi. Con số này phản ánh các biện pháp bảo vệ hiện hành nói chung, không cho thấy hiệu quả của đề xuất mở rộng sang CFD thanh toán bằng tài sản số.

Đề xuất cũng làm rõ cách tính ký quỹ ban đầu cho CFD dạng quyền chọn. Nội dung tham vấn gồm việc ngăn nhà cung cấp bù trừ các vị thế đối lập để hạ yêu cầu ký quỹ, điều chỉnh điều kiện áp dụng chiết khấu, hoạt động đào tạo và công cụ nghiên cứu, đồng thời thay thuật ngữ “cryptoasset” bằng “digital asset” trong quy định.

Australia cũng đang chuẩn bị mở rộng quy định dịch vụ tài chính đối với các đơn vị kinh doanh tài sản số theo một hướng riêng. ASIC đang chuẩn bị triển khai sửa đổi luật để đưa nền tảng tài sản số và nền tảng lưu ký tài sản được token hóa vào khuôn khổ cấp phép dịch vụ tài chính. Chế độ này dự kiến áp dụng từ tháng 4 năm 2027. Quy định cấp phép nền tảng và PIO đối với CFD có phạm vi áp dụng cũng như mục tiêu quản lý khác nhau.

ASIC sẽ xem xét các ý kiến nhận được trước 17h ngày 9 tháng 11 theo giờ AEDT. Việc gia hạn lệnh vẫn cần bộ trưởng phê duyệt.