Nhà máy thép 15 tỷ USD tại Iowa: Mở rộng ưu đãi thuế, vẫn vướng đất đai và giấy phép

Dự án nhà máy thép trị giá 15 tỷ USD do Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố vẫn cần xác định địa điểm và hoàn tất thủ tục cấp phép, ngay cả sau khi luật mở rộng ưu đãi thuế được ký ban hành. Nhà Trắng nêu mục tiêu tạo 1.750 việc làm thường xuyên và tối đa 6.000 việc làm trong quá trình xây dựng.

Ngày 28 tháng 9, tại Nhà Trắng, Tổng thống Trump thông báo Mesabi Metallics, công ty thuộc Tập đoàn Essar của Ấn Độ, sẽ xây dựng nhà máy thép tại hạt Lee, bang Iowa. Tổng thống Trump và Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick cho biết dự án đã được chốt và việc xây dựng đã bắt đầu.

Tuy nhiên, đài địa phương KWQC xem xét hồ sơ đất đai và phát biểu của các bên liên quan nhận thấy địa điểm dự án chưa được công bố vào thời điểm thông báo. Đài cũng không tìm thấy giao dịch mua đất quy mô lớn hay đơn xin cấp phép liên quan đến dự án trong năm nay. Chính quyền hạt Lee cho biết chưa nhận được kế hoạch cụ thể từ công ty.

Thống đốc Iowa Kim Reynolds cho biết công ty và chính quyền bang đã ký biên bản ghi nhớ, nhưng dự án cần ưu đãi thuế để được triển khai. AP đưa tin Mesabi Metallics từng tuyên bố sẽ không xây nhà máy theo điều kiện của luật bang hiện hành, vốn hỗ trợ tối đa 5% giá trị đầu tư trong vòng 5 năm.

Thống đốc Reynolds yêu cầu nâng mức hỗ trợ lên tối đa 10% giá trị đầu tư và kéo dài thời gian chi trả lên 10 năm, đồng thời triệu tập kỳ họp đặc biệt của cơ quan lập pháp bang. Ngày 2 tháng 10, bà ký ban hành dự luật liên quan.

Luật mới mở rộng điều kiện ưu đãi thuế, nhưng chưa đồng nghĩa với việc hợp đồng xây nhà máy đã được ký hay địa điểm đã được chốt. AP cho biết chính quyền bang và công ty đã thống nhất biên bản ghi nhớ, song nội dung văn bản chưa được công bố và công ty chưa chọn địa điểm cụ thể tại hạt Lee.

Trong cùng tuần, Tổng thống Trump cũng thông báo Hàn Quốc sẽ đầu tư hơn 50 tỷ USD vào dự án đường ống dẫn khí Alaska.

Ngày 1 tháng 10, Bộ trưởng Bộ Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Kim Jung-kwan nói với ChosunBiz rằng dự án chỉ có thể được xúc tiến khi đáp ứng tính khả thi thương mại và các thủ tục pháp lý trong nước. Ông nói: “Những con số không có trong thỏa thuận và cách diễn đạt mang tính khẳng định đã vượt quá phạm vi thỏa thuận”. Lập trường của chính phủ Hàn Quốc là hai bên đồng ý xem xét dự án, chứ chưa xác nhận khoản đầu tư.

Cả hai dự án đều còn các bước cần hoàn thành giữa thông báo đầu tư và việc thực sự triển khai. Nhà máy thép ở Iowa vẫn cần địa điểm, giấy phép và hỗ trợ thuế; dự án đường ống Alaska phụ thuộc vào tính khả thi thương mại và các thủ tục trong nước.

AP đề cập đến số việc làm tiềm năng và tác động kinh tế địa phương của dự án tại hạt Lee, đồng thời lưu ý năng lực hành chính và áp lực lên cơ sở hạ tầng ở khu vực nông thôn. Hãng cũng nhắc đến những kế hoạch đầu tư quy mô lớn từng bị thu hẹp trong quá khứ.

Kế hoạch sản xuất và số việc làm của nhà máy thép là các mục tiêu được công bố. Tiến triển đã được xác nhận đến nay gồm việc ký ban hành luật ưu đãi thuế và biên bản ghi nhớ giữa công ty với chính quyền bang.