Đàm phán Hormuz bế tắc, Iran có thể mở rộng tấn công trước tháng 11

Bế tắc trong đàm phán giữa Iran và Mỹ làm dấy lên khả năng căng thẳng quanh eo biển Hormuz kéo dài đến sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ, đồng thời xuất hiện phân tích cho rằng Iran có thể mở rộng các cuộc tấn công trước bầu cử để khôi phục vị thế đàm phán.

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ sẽ diễn ra vào ngày 3 tháng 11. Fortune đưa tin Iran có thể kéo dài xung đột đến sau bầu cử giữa nhiệm kỳ nhằm tạo gánh nặng chính trị cho Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Matt Reed (Matt Reed), đại diện Foreign Reports, nói: “Iran có thể nối lại các cuộc tấn công để khiến Tổng thống Trump rơi vào tình thế ‘nhục nhã’”. Đây là phân tích của ông Reed, không đồng nghĩa với việc chính phủ Iran đã chính thức quyết định mở rộng tấn công.

Khác với phát biểu trước đó của Tổng thống Trump rằng chiến tranh Iran có thể kết thúc ngay sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, phân tích lần này cho rằng xung đột có thể tiếp diễn cho đến trước bầu cử.

Điểm mấu chốt trong đàm phán là các điều kiện mở cửa trở lại eo biển Hormuz. Iran đề xuất mở lại eo biển theo từng giai đoạn trong vòng 7 ngày, đổi lại Mỹ nới lỏng phong tỏa hàng hải, giải phóng tài sản bị đóng băng và giảm nhẹ các lệnh trừng phạt dầu mỏ, nhưng Tổng thống Trump đã từ chối.

Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải nối Vịnh Ba Tư với Vịnh Oman. Đây là tuyến vận chuyển dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ từ Trung Đông đến châu Á, châu Âu và các khu vực khác, nên hạn chế lưu thông có thể đồng thời ảnh hưởng đến nguồn cung và chi phí vận tải.

Các nhà phân tích được Fortune trích dẫn cho rằng Iran yêu cầu quyền kiểm soát eo biển và quyền thu phí qua lại, trong khi Mỹ yêu cầu nhượng bộ liên quan đến hạt nhân, khiến điều kiện đàm phán của hai bên đối lập nhau.

Tại Iran cũng xuất hiện phân tích cho rằng ảnh hưởng giữa lực lượng chính trị muốn tiến hành đàm phán công khai và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) đang giằng co. Việc Tehran ưu tiên nối lại đàm phán hay gia tăng sức ép quân sự được xem là một biến số.

Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) ước tính lượng dầu thô và sản phẩm dầu mỏ đi qua eo biển Hormuz trong quý II/2026 đạt trung bình 4,9 triệu thùng mỗi ngày. Con số này giảm mạnh so với mức trung bình 21,6 triệu thùng mỗi ngày trong quý IV/2025, trước khi xung đột xảy ra.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) thống kê xuất khẩu dầu thô của khu vực Vùng Vịnh trong tháng 8/2026 ở mức khoảng 13 triệu thùng mỗi ngày. IEA cho biết dòng chảy qua eo biển Hormuz vẫn bị hạn chế đáng kể, trong khi giá dầu diesel tại Mỹ đã vượt 200 USD/thùng (khoảng 270.000 won) vào đầu tháng 9, cao hơn 94% so với trước xung đột.

Việc thống kê lượng vận chuyển cũng có những hạn chế. Tín hiệu của hệ thống nhận dạng tự động trên tàu (AIS) bị ngắt và GPS bị gây nhiễu khiến lượng tàu qua lại thực tế khó được xác định chính xác. IEA cảnh báo dữ liệu liên quan có thể đánh giá thấp dòng chảy thực tế.

Bộ Tài chính Mỹ tiếp tục áp đặt lệnh trừng phạt lên các cá nhân và doanh nghiệp liên quan đến mạng lưới quân sự và mua sắm của Iran. Sức ép kinh tế vẫn được duy trì song song với đàm phán ngoại giao.

EIA dự báo sản lượng dầu mỏ Trung Đông có thể phục hồi nếu lượng vận chuyển qua eo biển Hormuz tăng dần và các tuyến vận tải thay thế được sử dụng. Tuy nhiên, cơ quan này cho rằng hạn chế xuất khẩu có thể kéo dài đến cuối năm 2026 và sản lượng dầu mỏ Trung Đông có thể vẫn thấp hơn mức trung bình trước xung đột cho đến quý II/2027.

Chưa xác nhận được tác động trực tiếp của vấn đề này đối với thị trường tài sản ảo. Các kênh tác động chính đang được đề cập là nguồn cung dầu thô, giá nhiên liệu, lạm phát và lợi suất trái phiếu.

Đối với nhà đầu tư trong nước, lưu lượng qua eo biển Hormuz và giá dầu thô là những biến số nền cần theo dõi khi đánh giá diễn biến của các tài sản rủi ro. Tuy nhiên, chưa có mối liên hệ trực tiếp nào với giá tài sản ảo được đưa ra. Thị trường sẽ tiếp tục theo dõi khả năng nối lại đàm phán và thay đổi trong lượng hàng hóa vận chuyển qua eo biển.