67% trung tâm dữ liệu Mỹ dự kiến đặt tại nông thôn, lưới điện đô thị chạm giới hạn

67% số trung tâm dữ liệu đang được lên kế hoạch tại Mỹ dự kiến sẽ đặt ở khu vực nông thôn, trái ngược với thực tế 87% trung tâm dữ liệu đang vận hành tập trung tại các đô thị.

39% trung tâm dữ liệu trong kế hoạch sẽ được xây dựng tại các hạt hiện chưa có trung tâm dữ liệu. Khu vực miền Nam có 754 dự án, trong khi vùng Trung Tây có 419 dự án.

Trung tâm Nghiên cứu Pew (Pew Research Center) thống kê rằng tính đến ngày 19 tháng 2 năm 2026, Mỹ có hơn 3.000 trung tâm dữ liệu đang vận hành và hơn 1.500 cơ sở đang trong giai đoạn phát triển, xây dựng hoặc 확보 đất. Các cơ sở trong kế hoạch bao gồm cả công trình đang xây dựng, dự án ở giai đoạn lập kế hoạch và dự án đang 확보 đất.

Động lực phía sau sự thay đổi địa điểm là nhu cầu mở rộng năng lực tính toán cho trí tuệ nhân tạo (AI). Các khu đô thị có lợi thế tiếp cận khách hàng và mạng viễn thông, nhưng lại hạn chế về công suất dư để cung cấp thêm lượng điện lớn cũng như không gian và giấy phép xây dựng.

Khu vực nông thôn cung cấp quỹ đất tương đối rộng và không gian để mở rộng hạ tầng điện. Các doanh nghiệp vận hành trung tâm dữ liệu hiện phải đồng thời xem xét địa điểm có thể đáp ứng nhu cầu điện lớn và điều kiện kết nối với lưới điện.

Phòng thí nghiệm quốc gia Lawrence Berkeley thuộc Bộ Năng lượng Mỹ ước tính các trung tâm dữ liệu đã tiêu thụ 192 TWh điện trong năm 2024, tương đương 4,7% tổng lượng điện tiêu thụ của Mỹ. Trong kịch bản năm 2030, mức tiêu thụ này có thể tăng lên 649 TWh, tương đương 11,8% tổng lượng điện.

Tỷ trọng điện dành cho trung tâm dữ liệu năm 2030 được báo cáo này đưa ra dao động từ 9,5% đến 15,3% tùy kịch bản. Báo cáo không tính lượng điện sử dụng cho hoạt động đào tiền mã hóa vào tổng điện năng của các trung tâm dữ liệu.

Do đó, trọng tâm của sự thay đổi địa điểm lần này không phải là các trang trại đào tiền mã hóa, mà là mối quan hệ giữa trung tâm dữ liệu phục vụ AI, điện toán đám mây và hạ tầng điện. Nhu cầu GPU và bộ tăng tốc dành cho máy chủ AI có liên hệ với chuỗi cung ứng bán dẫn, nhưng chưa có tài liệu xác nhận lợi ích cụ thể đối với bất kỳ công ty bán dẫn nào.

Việc trung tâm dữ liệu chuyển về nông thôn không đồng nghĩa áp lực lên hệ thống điện sẽ biến mất. Mở rộng đường dây truyền tải, chi phí kết nối, bảo đảm nguồn nước làm mát, sử dụng đất, tiếng ồn và giá điện của cư dân có thể trở thành những vấn đề nổi lên tại địa phương.

Viện Brookings (Brookings) phân tích rằng các khu vực nông thôn đang trở thành nơi phải cân nhắc cả nguồn thu thuế, việc làm và đầu tư hạ tầng, cùng với áp lực lên lưới điện, tài nguyên nước và dịch vụ công. Viện cũng lưu ý cần phân biệt việc làm tăng lên trong quá trình xây dựng với việc làm dài hạn khi dự án đi vào vận hành.

Hiệu quả kinh tế có thể khác nhau tùy từng dự án. Nguồn thu thuế và khoản đóng góp của doanh nghiệp phát triển phụ thuộc vào ưu đãi thuế, đàm phán với chính quyền địa phương và thời gian triển khai dự án. Để cộng đồng xác định được lợi ích thực tế và cách phân bổ chi phí, quá trình đàm phán cần minh bạch.

Các quy định về lưới điện cũng đang thay đổi. Ủy ban Điều tiết Năng lượng Liên bang Mỹ (FERC) đã yêu cầu 6 đơn vị vận hành lưới điện khu vực rà soát quy định kết nối đối với người sử dụng điện quy mô lớn. Các trung tâm dữ liệu đặt cạnh hệ thống tự phát điện cũng nằm trong diện được xem xét.

FERC cho rằng cần điều chỉnh quy trình kết nối và cơ chế giá để nhanh chóng đưa các phụ tải điện lớn vào hệ thống, đồng thời tránh chuyển chi phí sang những người tiêu thụ điện hiện hữu. Mỗi đơn vị vận hành phải đưa ra cơ sở cho quy định kết nối phụ tải lớn hoặc trình phương án sửa đổi.

Như TokenPost từng đưa tin về việc mở rộng trung tâm dữ liệu AI tại Mỹ và phản ứng của cộng đồng địa phương, tranh luận về việc thu hút trung tâm dữ liệu không chỉ xoay quanh bản thân cơ sở, mà còn tập trung vào việc ai sẽ đầu tư cho lưới điện và chi phí, gánh nặng tại địa phương sẽ được phân bổ ra sao. Việc thu hút dự án về nông thôn có thể giảm bớt hạn chế điện năng ở đô thị, nhưng không làm mất đi chi phí và gánh nặng môi trường.

Địa điểm xây dựng trung tâm dữ liệu tại Mỹ giờ đây khó có thể được quyết định chỉ dựa trên khả năng 확보 đất. Quy mô các cơ sở thực sự hoàn thành và hiệu quả kinh tế theo từng khu vực có thể thay đổi tùy tiến độ dự án và kết quả thẩm định quy định.