Xuất khẩu dầu thô Trung Đông phục hồi lên 12,8 triệu thùng/ngày, lượng tàu qua Hormuz vẫn thấp

Xuất khẩu dầu thô Trung Đông trong tháng 9 đã phục hồi lên 12,8 triệu thùng/ngày, nhưng lượng tàu qua eo biển Hormuz vẫn thấp hơn đáng kể so với trước chiến tranh. Nguồn cung tăng, trong khi bất ổn tại tuyến vận chuyển chính vẫn tiếp diễn.

Dữ liệu sơ bộ của Kpler cho thấy Saudi Arabia dẫn đầu đà phục hồi. Xuất khẩu dầu thô của Saudi Arabia trong tháng 9 đạt 5,4 triệu thùng/ngày, còn lượng dầu được bốc tại cảng Ras Tanura đạt 3,6 triệu thùng/ngày. Khối lượng qua Ras Tanura tương đương mức trung bình ngày của năm 2025.

Kpler nhận định dòng chảy dầu thô đã thay đổi sau khi hoạt động của đường ống Dầu Đông-Tây gặp gián đoạn, khiến Saudi Arabia chuyển một phần dầu sang các cảng phía đông. Dầu được bốc tại Vịnh Ba Tư đang được vận chuyển bằng hình thức chuyển tải giữa các tàu gần biển Oman.

Đường ống Dầu Đông-Tây nối các mỏ dầu ở miền đông Saudi Arabia với cảng xuất khẩu Yanbu trên bờ Biển Đỏ. Tuyến này cho phép vận chuyển dầu mà không cần đi qua eo biển Hormuz, nhưng chưa xác nhận liệu đường ống đã được khôi phục hoàn toàn hay chưa.

Kpler cho biết sự gián đoạn của đường ống đang ảnh hưởng không chỉ đến dòng chảy dầu thô mà còn đến cước vận tải biển và thị trường khí đốt. Khi đường ống, cảng và tuyến vận hành của tàu cùng thay đổi, khối lượng xuất khẩu và mức độ ổn định thực tế của hoạt động vận chuyển đang diễn biến khác nhau.

Matt Smith, Giám đốc nghiên cứu hàng hóa tại Kpler, cho biết xuất khẩu tăng có thể là kết quả của việc thay đổi tuyến vận chuyển do hoạt động của đường ống bị gián đoạn. Ông cũng cho rằng đây có thể là dấu hiệu cho thấy mức độ tin cậy đối với khả năng gia tăng lưu thông qua eo biển Hormuz đang được cải thiện.

Trong bài viết trước của TokenPost về việc xuất khẩu dầu thô Saudi Arabia phục hồi theo số liệu sơ bộ tháng 9, việc chỉ dựa vào số liệu sơ bộ theo tháng được nhận định là chưa đủ để kết luận chuỗi cung ứng đã trở lại bình thường. Dữ liệu lần này của Kpler cũng cho thấy cần phân tách tổng xuất khẩu, lượng bốc hàng tại từng cảng và tuyến vận chuyển thực tế.

Dòng dầu thô đi qua eo biển Hormuz vẫn chưa phục hồi về mức trước chiến tranh. Theo dữ liệu của Kpler, tính đến thứ Tư tuần trước, lượng dầu vận chuyển trung bình trong 7 ngày đạt 13,2 triệu thùng/ngày, thấp hơn mức trung bình khoảng 17 triệu thùng/ngày trước chiến tranh.

Trong cùng giai đoạn, tổng xuất khẩu của các nước sản xuất dầu chủ chốt tại Trung Đông cũng tăng lên 13,2 triệu thùng/ngày. Tuy nhiên, thời gian thống kê khác với mức sơ bộ 12,8 triệu thùng/ngày trong tháng 9. Mức 12,8 triệu thùng/ngày là số liệu sơ bộ theo tháng, còn 13,2 triệu thùng/ngày là mức trung bình 7 ngày tính đến một thời điểm cụ thể, nên không thể xem đây là hai khối lượng được ghi nhận trong cùng một khoảng thời gian.

Chỉ số lưu thông tàu cho thấy đà phục hồi nguồn cung vẫn dễ bị gián đoạn. Kpler thống kê số tàu chở hàng rời đi qua eo biển Hormuz vào đầu tháng 9 đã giảm xuống còn 10 tàu/ngày tính theo mức trung bình 10 ngày, thấp nhất kể từ tháng 5.

Một số tàu có thể đã vận hành theo hình thức “tối”, tức tắt hệ thống nhận dạng tự động (AIS). Tuy nhiên, quy mô thực tế và khối lượng vận chuyển của các tàu tắt AIS chưa được xác nhận, nên chưa thể dựa riêng vào số tàu được công khai để kết luận nguồn cung dầu thô Trung Đông đã bình thường hóa.

Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải chính đưa dầu thô từ các nước sản xuất dầu ở Trung Đông ra thị trường quốc tế. TokenPost từng đưa tin về gián đoạn lưu thông và khả năng mở lại eo biển Hormuz, trong đó cho rằng nếu hoạt động hàng hải tại eo biển chưa trở lại bình thường, sự bất ổn trên thị trường dầu thô và vận tải biển có thể tiếp diễn.

Dữ liệu lần này cho thấy các nước sản xuất dầu đang điều chỉnh đường ống và tuyến vận chuyển biển để khôi phục một phần khối lượng, thay vì khẳng định xuất khẩu dầu thô Trung Đông đã hoàn toàn trở lại mức trước chiến tranh. Khi xuất khẩu và lưu thông tàu tiếp tục chênh lệch, mức độ ổn định của nguồn cung khó có thể được đánh giá chỉ bằng tổng khối lượng xuất khẩu.

Để xác định nguồn cung dầu thô Trung Đông có trở lại bình thường hay không, cần tiếp tục theo dõi đồng thời lượng tàu thực tế qua eo biển Hormuz, tình trạng khôi phục đường ống Dầu Đông-Tây của Saudi Arabia và dòng bốc hàng tại từng cảng.