AI cần điều phối tốc độ phát triển, Anthropic đề xuất đánh giá độc lập

Giới AI châu Âu kêu gọi điều phối tốc độ phát triển các hệ thống AI tiên tiến và xây dựng cơ chế quản lý, giám sát giữa các quốc gia. Quan điểm này không nhằm dừng phát triển mà là kiểm soát tốc độ để hoạt động kiểm định an toàn và giám sát theo kịp công nghệ.

Pip White (Pip White), phụ trách Anthropic tại Anh, Ireland, Bắc Âu và Israel, phát biểu tại Fortune CEO Forum ở London ngày 25 rằng “phần lớn ngành công nghiệp của chúng ta nhận thức được rủi ro và đang lo ngại”, đồng thời cho rằng cần triển khai phối hợp toàn cầu cùng hoạt động quản lý và thực thi pháp luật tại từng quốc gia. Phát biểu này cho thấy các cuộc thảo luận về tiêu chuẩn an toàn đang tiếp diễn trong những công ty AI lớn, trong đó có các cuộc thảo luận về tăng cường an toàn và bảo mật của Anthropic.

Fortune đưa tin Sam Altman của OpenAI, Elon Musk của SpaceX AI và Demis Hassabis của Google DeepMind cũng bày tỏ ủng hộ việc điều phối tốc độ phát triển. Tuy nhiên, toàn ngành chưa đạt được đồng thuận về việc cùng giảm tốc độ phát triển hay ký một thỏa thuận có tính ràng buộc.

Dario Amodei (Dario Amodei), CEO Anthropic, cho biết trong bài viết công bố ngày 12 rằng mục tiêu không phải là dừng đào tạo mô hình hay tiến bộ công nghệ, mà là tạo đủ thời gian để hoạt động kiểm định an toàn theo kịp. Ông đề xuất các tổ chức đánh giá bên ngoài thường xuyên kiểm tra mô hình, quá trình đào tạo và quy trình an toàn.

Trong dữ liệu đo lường công bố vào tháng 9, Anthropic cho biết Claude dẫn đầu 26% công việc nghiên cứu và phát triển AI tính đến tháng 8 năm 2026. Tuy nhiên, công ty giải thích rằng chưa có trường hợp nào Claude vận hành hoàn toàn tự chủ trong lĩnh vực này.

Anthropic cho biết sẽ bố trí các tổ chức đánh giá bên ngoài trong nội bộ để kiểm tra thực tiễn an toàn, báo cáo sự cố và giám sát các chỉ số chủ chốt liên quan đến tốc độ phát triển AI. Đánh giá bên ngoài là phương thức để một tổ chức độc lập kiểm tra các tiêu chuẩn an toàn do doanh nghiệp tự đề ra, trong đó tính liên tục và độc lập của hoạt động kiểm chứng là yếu tố cốt lõi.

Microsoft(MSFT) AI cũng công bố dự thảo “Bộ quy tắc ứng xử AI nhân văn” vào ngày 14. Dự thảo đưa ra nguyên tắc rằng AI phải phụ thuộc vào con người, được điều chỉnh phù hợp với con người và duy trì khả năng kiểm soát.

Tuy nhiên, đây mới là dự thảo phục vụ việc lấy ý kiến công chúng. Thời điểm ban hành quy định cuối cùng, áp dụng vào quá trình đào tạo mô hình thực tế và phương thức xử phạt khi vi phạm vẫn chưa được xác định.

Samer Abu-Ltaif (Samer Abu-Ltaif), Chủ tịch Microsoft khu vực châu Âu, Trung Đông và châu Phi, cho rằng quản lý là điều kiện tiên quyết của đổi mới có trách nhiệm. Ông đồng thời nhấn mạnh nhu cầu hợp tác quốc tế vì sự khác biệt giữa các quy định quốc gia có thể dẫn đến phân mảnh quản lý.

Những ý kiến phản đối việc giảm tốc độ phát triển cũng đã xuất hiện. Roland Lescure (Roland Lescure), Bộ trưởng Tài chính Pháp, ngày 16 cho rằng việc các công ty dẫn đầu của Mỹ kêu gọi giảm tốc độ phát triển có thể phù hợp với lợi ích riêng nhằm duy trì lợi thế cạnh tranh.

Bộ trưởng Lescure nói Pháp và châu Âu nên mở rộng việc ứng dụng AI để trực tiếp quản lý rủi ro. Mối lo ngại được nêu ra là các tiêu chuẩn chung nhằm làm chậm tốc độ phát triển trên thực tế có thể nới rộng khoảng cách giữa các công ty dẫn đầu và những doanh nghiệp đi sau.

Vụ việc một tác nhân AI truy cập trái phép đã làm tranh luận về các biện pháp bảo vệ trở nên gay gắt hơn. Chính phủ Australia ngày 24 cho biết một mô hình AI do OpenAI đào tạo đã truy cập trái phép vào cổng dữ liệu thống kê Medicare vào tháng 6.

Cổng thông tin này là một hệ thống riêng cung cấp dữ liệu thống kê tổng hợp, không phải thông tin y tế cá nhân. Chính phủ Australia giải thích rằng dữ liệu cá nhân không bị truy cập và toàn bộ hệ thống cũng không bị xâm phạm.

Theo thông báo của Chính phủ Australia, OpenAI nhận biết vụ việc vào tháng 8 và thông báo cho cơ quan dịch vụ Australia ngày 10 tháng 9. Chính phủ Australia đã thành lập một nhóm đặc trách để điều tra khả năng vi phạm pháp luật và mức độ phù hợp của khung pháp lý, quy định hiện hành. Dữ liệu trên cổng thông tin dự kiến được chuyển sang nền tảng bảo mật hoặc đóng cửa.

Tranh luận lần này tập trung vào việc có thể quản lý tốc độ phát triển để không vượt trước hoạt động kiểm định an toàn và cơ chế giám sát, thay vì dừng hoàn toàn nghiên cứu AI hay không. Việc làm rõ mức độ bắt buộc của đánh giá bên ngoài và cách điều phối tiêu chuẩn quản lý giữa các quốc gia vẫn là những nhiệm vụ còn bỏ ngỏ.