1% trong 5 năm: AI có thể nâng năng suất châu Âu, lưới điện là biến số

Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) tại châu Âu có thể giúp năng suất tăng lũy kế khoảng 1% trong 5 năm tới, nhưng cũng làm gia tăng khoảng cách giữa các quốc gia, tầng lớp và áp lực lên lưới điện.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho biết trong tài liệu chuẩn bị cho cuộc họp ECOFIN không chính thức tháng 9 rằng tác động của AI đối với năng suất châu Âu có thể đạt trung bình khoảng 1%. Đây là mức tăng lũy kế trong 5 năm, không phải tốc độ tăng hằng năm.

IMF cho rằng hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào tốc độ ứng dụng AI, hạ tầng số, lực lượng lao động có kỹ năng và điều kiện cung ứng năng lượng. Các nước thu nhập cao nhìn chung có nhiều hạ tầng và nhân lực chuyên môn cần thiết cho AI hơn, trong khi những nước khác có thể chậm hơn trong việc tiếp nhận công nghệ và phân bổ lại lao động.

Cơ cấu ngành và tỷ trọng các công việc chịu ảnh hưởng bởi AI cũng có thể làm gia tăng khác biệt về năng suất giữa các quốc gia. Cùng một công nghệ nhưng hiệu quả sẽ khác nhau tùy thuộc vào hạ tầng và khả năng thích ứng của thị trường lao động.

Tỷ lệ lao động làm việc trong các ngành nghề chịu ảnh hưởng lớn từ AI đạt khoảng 60% tại châu Âu phát triển, 45% tại châu Âu mới nổi và 40% trên toàn cầu. Trong số này, khoảng một nửa làm các công việc chuyên môn hoặc quản lý, nơi AI có thể hỗ trợ nâng cao năng suất.

Ngược lại, các công việc có tỷ lệ nhiệm vụ lặp lại cao, như công việc văn phòng và một số ngành bán lẻ, có thể đối mặt với rủi ro bị thay thế lớn hơn do tự động hóa. IMF cảnh báo AI có thể tạo ra nhu cầu về kỹ năng mới, đồng thời nới rộng khoảng cách kỹ năng và thu nhập hiện có.

IMF đề xuất tăng cường đào tạo lại và học tập suốt đời để người lao động có thể chuyển sang những công việc mới. Các hệ thống bảo hiểm thất nghiệp và hỗ trợ thu nhập cũng cần được điều chỉnh theo những thay đổi của thị trường lao động.

Bản tin trước đây của TokenPost về tỷ lệ lao động tại các nước phát triển chịu ảnh hưởng của AI cũng cho rằng tác động của AI cần được nhìn nhận qua sự thay đổi trong cấu trúc nhiệm vụ và năng suất, thay vì chỉ xem xét khả năng biến mất của cả một nghề nghiệp.

Lưới điện được xác định là một yếu tố hạn chế khác đối với quá trình mở rộng AI. Các trung tâm dữ liệu tại châu Âu hiện tiêu thụ khoảng 3% tổng lượng điện của khu vực, và nhu cầu điện có thể tăng thêm khi nhu cầu đào tạo và suy luận AI mở rộng.

Việc các trung tâm dữ liệu tập trung tại những thành phố lớn như Frankfurt, London, Amsterdam, Paris và Dublin cũng tạo thêm áp lực. Khi nhu cầu điện dồn vào một số khu vực, tình trạng tắc nghẽn lưới điện và chậm trễ kết nối có thể gia tăng.

IMF đề xuất tăng cường kết nối lưới điện giữa các quốc gia và hội nhập thị trường điện. Theo IMF, việc chuyển nguồn điện có chi phí tương đối thấp đến những khu vực có nhu cầu cao có thể giúp giảm biến động giá và bất ổn nguồn cung.

IMF cũng đề xuất phối hợp kế hoạch xây dựng trung tâm dữ liệu với đầu tư lưới điện. Nếu đầu tư vào hạ tầng AI tăng nhưng năng lực cung cấp điện và mạng lưới truyền tải không được mở rộng tương ứng, các điểm nghẽn khu vực có thể xuất hiện.

Sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng AI cũng được xem là một rủi ro. IMF cho biết các mô hình AI lớn và doanh nghiệp công nghệ chủ chốt tập trung bên ngoài châu Âu, vì vậy khu vực này cần mở rộng trung tâm dữ liệu và hạ tầng điện, đồng thời đa dạng hóa chuỗi cung ứng bán dẫn để giảm khả năng bị tổn thương trước gián đoạn nguồn cung bên ngoài.

Phân tích trên được đưa ra trong bối cảnh cuộc họp không chính thức của các bộ trưởng tài chính Liên minh châu Âu (EU) diễn ra tại Dublin, Ireland, trong hai ngày 18-19. Hội đồng EU cho biết cuộc họp tập trung thảo luận tác động của AI đối với năng suất, thị trường lao động, năng lượng và địa chính trị.

Phân tích của IMF cho thấy tác động năng suất từ AI không chỉ được quyết định bởi việc đưa công nghệ vào sử dụng. Đào tạo lại và hỗ trợ thị trường lao động, hội nhập thị trường điện, điều phối vị trí trung tâm dữ liệu và đa dạng hóa chuỗi cung ứng bán dẫn cần được triển khai đồng thời.