Lưu lượng qua eo biển Hormuz giảm, đẩy giá năng lượng và lạm phát tăng

Đà sụt giảm lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz đã tạo ra cú sốc nguồn cung, đồng thời đẩy giá năng lượng và phân bón tăng, làm chậm sản xuất công nghiệp toàn cầu và khiến giá tiêu dùng đi lên. Chênh lệch lợi suất giữa trái phiếu doanh nghiệp các nước phát triển và trái phiếu chính phủ các nền kinh tế mới nổi cũng nới rộng sau cú sốc.

Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) đưa ra phân tích trên trong báo cáo ‘Maritime Chokepoints and the Global Economy: Evidence from the Strait of Hormuz’ công bố ngày 17. Báo cáo do Enisse Kharroubi thuộc Bộ phận Tiền tệ và Kinh tế của BIS thực hiện.

Nhóm nghiên cứu sử dụng dữ liệu của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và PortWatch thuộc Đại học Oxford để phân tích biến động số lượng tàu và tổng trọng tải tàu tại 12 tuyến hàng hải trọng yếu trên thế giới kể từ năm 2019. Nghiên cứu kiểm soát lưu lượng tại các điểm nghẽn khác và điều kiện nhu cầu toàn cầu nhằm phân biệt biến động lưu lượng qua eo biển Hormuz là yếu tố cung hay cầu.

Kết quả cho thấy cú sốc tiêu cực về lưu lượng qua eo biển Hormuz kéo theo giá thực tế của năng lượng và phân bón tăng. Lưu lượng giảm càng được phân loại là yếu tố phía cung thì mức tăng giá càng lớn.

Trong vòng 4-6 tháng sau khi cú sốc xảy ra, sản xuất công nghiệp toàn cầu chậm lại trong khi giá tiêu dùng toàn cầu tăng. Báo cáo phân tích tác động này có thể kéo dài tối đa một năm. Khác với biến động lưu lượng tại các eo biển hoặc kênh đào khác, lưu lượng qua eo biển Hormuz được xem là một chỉ báo phản ánh điều kiện cung toàn cầu.

Trên thị trường tài chính, chênh lệch lợi suất giữa trái phiếu doanh nghiệp các nước phát triển và trái phiếu chính phủ các nền kinh tế mới nổi tăng đáng kể. Đặc biệt, chênh lệch lợi suất của trái phiếu doanh nghiệp lợi suất cao và trái phiếu chính phủ các thị trường mới nổi tăng rõ rệt, cho thấy điều kiện tài chính đang thắt chặt.

Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) ước tính tổng dòng dầu đi qua eo biển Hormuz trong quý II/2026 ở mức 4,9 triệu thùng/ngày, giảm mạnh so với 21,6 triệu thùng/ngày trong quý IV/2025. Trong cùng giai đoạn, dòng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) cũng giảm từ 10,5 tỷ feet khối/ngày xuống 800 triệu feet khối/ngày. EIA cho biết dữ liệu hệ thống nhận dạng tự động (AIS) liên quan đến eo biển Hormuz trong năm 2026 có thể đặc biệt thiếu hoàn chỉnh, do đó các ước tính có thể tiếp tục được điều chỉnh.

IMF giải thích rằng tính đến tháng 4/2026, eo biển Hormuz thường đảm nhận khoảng 1/5 nguồn cung dầu toàn cầu, khoảng 1/4 giao dịch LNG và khoảng 1/3 giao dịch phân bón, helium. Sau khi chiến tranh nổ ra, số tàu chở dầu đi qua khu vực này giảm từ khoảng 70 tàu/ngày xuống gần như bằng 0.

BIS nhấn mạnh nghiên cứu này không thể hiện quan điểm chính sách chính thức của BIS hay các ngân hàng trung ương thành viên, mà là kết quả nghiên cứu của tác giả.