Uganda đặt mục tiêu GDP 500 tỷ USD vào năm 2040, thúc đẩy chiều sâu thị trường tài chính

Uganda xác định phát triển chiều sâu thị trường tài chính là một trong những công cụ then chốt để thực hiện 'Chiến lược tăng trưởng gấp 10 lần', với mục tiêu nâng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) lên 500 tỷ USD (khoảng 680 nghìn tỷ won) vào năm 2040.

Augustus Nuwagaba, Phó Thống đốc Ngân hàng Uganda, cho biết tại bài phát biểu khai mạc cuộc họp ACI Uganda Dealers’ Meeting ở Kololo, Kampala, ngày 28 tháng 8, thị trường tài chính cần kết nối tiết kiệm với đầu tư, sau đó chuyển đầu tư thành tăng trưởng doanh nghiệp và cải thiện năng suất. Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) đã công bố bài phát biểu.

Bộ Tài chính, Kế hoạch và Phát triển Kinh tế Uganda đưa ra chiến lược nâng GDP từ khoảng 50 tỷ USD năm 2023 lên 500 tỷ USD vào năm 2040. Công nghiệp hóa nông nghiệp, du lịch, công nghiệp hóa dựa trên khoáng sản, cùng khoa học, công nghệ và đổi mới là những lĩnh vực trọng tâm. Các mục tiêu này được nêu trong tài liệu chính thức của Bộ Tài chính, Kế hoạch và Phát triển Kinh tế Uganda.

Uganda cũng đưa ra những kết quả trong cải cách thị trường tài chính. Năm 2025, nước này đạt 66 điểm trong Chỉ số Thị trường Tài chính châu Phi Absa, đứng thứ ba tại châu Phi. Uganda tăng một bậc so với vị trí thứ tư năm 2024, trong khi Nam Phi và Mauritius lần lượt đứng thứ nhất và thứ hai. Cơ quan Xúc tiến Đầu tư Uganda cho biết chỉ số của nước này tăng từ 64 điểm năm 2024 lên 66 điểm năm 2025.

Quy mô giao dịch trên thị trường tài chính trong nước cũng tăng. Trong giai đoạn giữa năm tài chính 2025 và năm tài chính 2026, giá trị giao dịch trên thị trường vốn không có tài sản bảo đảm tăng từ 60 tỷ shilling Uganda lên khoảng 70 tỷ shilling Uganda. Giá trị giao dịch trên thị trường thứ cấp tăng từ 91 tỷ shilling Uganda lên khoảng 125 tỷ shilling Uganda.

Ngân hàng Uganda xem việc phát hành trái phiếu chính phủ kỳ hạn 25 năm là biện pháp thu hút các nhà đầu tư dài hạn và mở rộng đường cong lợi suất. Trên thị trường ngoại hối, giá trị giao dịch giao ngay bình quân mỗi ngày vượt 150 triệu USD (khoảng 204 tỷ won), trong khi giá trị giao dịch hoán đổi ngoại hối đạt khoảng 100 nghìn tỷ shilling Uganda. Cơ chế hoán đổi ngoại hối của ngân hàng trung ương đã cung cấp 768 triệu USD (khoảng 1,0445 nghìn tỷ won) cho thị trường liên ngân hàng.

Cải cách thể chế cũng được triển khai song song. Ngân hàng Uganda đã ký thỏa thuận khung của Hiệp hội Hoán đổi và Phái sinh Quốc tế (ISDA) với các ngân hàng thương mại. Nước này cũng đang hoàn thiện cơ chế bù trừ khi chấm dứt hợp đồng, cho phép cấn trừ nhiều khoản phải thu và phải trả khi đối tác vỡ nợ để chỉ thanh toán số tiền ròng cuối cùng. Uganda đồng thời đã có tên trong danh bạ đăng ký Bộ quy tắc ứng xử toàn cầu trên thị trường ngoại hối của BIS.

Tuy nhiên, việc mở rộng hạ tầng thị trường tài chính không đồng nghĩa mục tiêu tăng trưởng sẽ tự động đạt được. Michael Atingi-Ego, Thống đốc Ngân hàng Uganda, cho biết trong bài phát biểu công bố vào tháng 2 năm 2026 rằng hạn chế cốt lõi của Uganda nằm ở khả năng huy động vốn và chiều sâu thị trường, thay vì khung pháp lý. Ông nêu mục tiêu nâng tín dụng khu vực tư nhân từ 28 nghìn tỷ shilling Uganda hiện nay lên 490 nghìn tỷ shilling Uganda vào năm 2040, đồng thời tăng quy mô huy động qua thị trường vốn từ 1,5 nghìn tỷ shilling Uganda lên 440 nghìn tỷ shilling Uganda. Nội dung này được nêu trong bài phát biểu của BIS.

Bài phát biểu lần này không đề cập trực tiếp đến chính sách đối với tài sản số hay ngành blockchain. Nội dung thảo luận tập trung vào trái phiếu chính phủ, hoán đổi ngoại hối, quỹ hưu trí, sản phẩm phái sinh và hạ tầng thanh toán.