72 triệu bảng chảy vào đảng Cải cách Anh, tranh cãi tài trợ chính trị nóng lên

Đảng Cải cách Anh (Reform UK) nhận tổng cộng 72 triệu bảng Anh (khoảng 133 tỷ won) từ hai nhân vật trong ngành tiền mã hóa chỉ trong hai ngày, mức tài trợ cá nhân lớn nhất từ trước đến nay cho một chính đảng tại Anh.

Theo hãng tin AP ngày 12/9 (giờ địa phương), đồng sáng lập sàn giao dịch phái sinh tiền mã hóa BitMEX là Ben Delo (Ben Delo) đã tài trợ 36 triệu bảng Anh cho đảng Cải cách Anh vào ngày 11/9. Một ngày sau, nhà đầu tư được biết đến với mối liên hệ tới stablecoin Tether(USDT) là Christopher Harborne (Christopher Harborne) tiếp tục đóng góp cùng mức 36 triệu bảng Anh.

Tổng số tiền hai người này rót vào vượt qua toàn bộ khoản tài trợ tư nhân mà tất cả các chính đảng Anh nhận được trong năm 2025, vốn chỉ đạt 64,8 triệu bảng Anh, theo số liệu AP dẫn ra. Việc một đảng gom được số tiền lớn hơn tổng tài trợ tư nhân cả năm của toàn ngành chính trị Anh chỉ trong hai ngày khiến câu chuyện tài trợ chính trị quy mô lớn trở thành tâm điểm tranh luận.

Delo cho biết khoản tài trợ này là phần ông đẩy nhanh so với kế hoạch ban đầu, vốn dự định chi 1 triệu bảng Anh mỗi tháng cho đến kỳ tổng tuyển cử tiếp theo. Ông giải thích đây là cách để phá vỡ điều ông gọi là “cartel” của chính trường truyền thống và tạo ra một sân chơi cạnh tranh công bằng hơn.

Harborne nói ông quyết định tài trợ vì tin rằng các chính sách của đảng Cải cách Anh sẽ có lợi cho nền kinh tế Anh và tài chính của các dịch vụ công. Lãnh đạo đảng Cải cách Anh, Nigel Farage (Nigel Farage), đã gửi lời cảm ơn tới cả hai nhà tài trợ.

Delo là đồng sáng lập BitMEX, sàn giao dịch phái sinh tiền mã hóa. Harborne được biết đến là nhà đầu tư có liên hệ với công ty phát hành stablecoin Tether, nhưng đến nay chưa có xác nhận khoản tài trợ lần này được chuyển bằng tiền mã hóa hay không.

Vì vậy, trọng tâm của vụ việc không nằm ở việc tài trợ có bằng tiền mã hóa hay không, mà là ảnh hưởng chính trị từ các khoản đóng góp khổng lồ của những nhân vật trong ngành tiền mã hóa. Phạm vi tác động của hai nhà tài trợ này lên tài chính của các chính đảng Anh đang trở thành trọng tâm tranh cãi.

Chính phủ Anh đang thúc đẩy siết chặt quy định tài trợ chính trị nhằm ngăn dòng tiền nước ngoài chảy vào chính trường. Bản tóm tắt chính sách sửa đổi Luật Đại diện Nhân dân (Representation of the People Act) của chính phủ quy định các khoản tài trợ vượt 11.180 bảng Anh sẽ phải được đánh giá khả năng bên nhận là nguồn tiền nước ngoài hoặc bất hợp pháp.

Dự luật sửa đổi cũng giới hạn việc các doanh nghiệp không có liên hệ thực chất với Anh hoặc Ireland tài trợ cho chính trị. Tuy nhiên, việc quy định mới có áp dụng cho khoản tài trợ lần này hay không còn tùy vào văn bản cuối cùng của dự luật cũng như tình trạng cư trú, đăng ký cử tri của hai nhà tài trợ.

Ủy ban Bầu cử Anh (Electoral Commission) hướng dẫn rằng cá nhân tài trợ phải có tên trong danh sách cử tri Anh tại thời điểm đóng góp. Luật hiện hành không đặt trần chung cho số tiền tài trợ chính trị, nhưng các đảng có trách nhiệm xác minh tư cách hợp lệ của người tài trợ và phải hoàn trả nếu phát hiện nguồn tiền không đủ điều kiện.

Anh sẽ chính thức cấm tài trợ chính trị bằng tiền mã hóa cho các chính đảng kể từ ngày 25/3/2026. Chính phủ Anh giải thích tiền mã hóa khó truy vết nguồn gốc và có thể trở thành kênh để dòng tiền nước ngoài len vào chính trường.

Do chưa có xác nhận khoản tài trợ lần này được chuyển bằng tiền mã hóa, việc lệnh cấm nói trên có áp dụng trực tiếp hay không cần được xem xét riêng. Tình trạng đăng ký cử tri của hai nhà tài trợ và hình thức thực tế của dòng tiền sẽ là căn cứ chính để xác định tính hợp lệ.

Dự luật liên quan đã qua vòng đọc thứ ba tại Hạ viện Anh ngày 2/9 và được chuyển lên Thượng viện ngày 3/9. Nghị viện Anh dự kiến tiến hành vòng đọc thứ hai tại Thượng viện vào ngày 14/9.

Đảng Dân chủ Tự do (Liberal Democrats) cho rằng các khoản tài trợ khổng lồ gần như không giới hạn có thể làm méo mó kết quả bầu cử, nên yêu cầu áp trần tài trợ. Trong khi đó, đảng Cải cách Anh cho rằng cần có nền tảng tài chính đủ mạnh mới có thể cạnh tranh với các chính đảng lớn.

Theo dữ liệu quý 1/2026 do Ủy ban Bầu cử Anh công bố, khoản tài trợ 2 triệu bảng Anh của Delo và 3 triệu bảng Anh của Harborne cho đảng Cải cách Anh đã được ghi nhận. Khoản tài trợ 36 triệu bảng Anh mỗi người hồi tháng 9 vẫn chưa được cập nhật vào dữ liệu công khai này.