169 điểm Nakamoto, Polkadot(DOT) vượt loạt mạng lớn

Chỉ số Nakamoto của Polkadot(DOT) đạt 169 điểm, cao hơn nhiều mạng blockchain lớn khác, theo dữ liệu công khai từ nền tảng theo dõi chuỗi khối Chainspect. Tuy nhiên, riêng con số này chưa đủ để kết luận về mức độ bảo mật, khả năng chấp nhận hay diễn biến giá của Polkadot.

Theo bảng theo dõi công khai của Chainspect, tính đến 5 giờ 31 phút sáng ngày 1/9 (giờ Hàn Quốc), chỉ số Nakamoto của Polkadot ghi nhận ở mức 169. Cùng thời điểm, TON(TON) đạt 35 điểm, Avalanche(AVAX) đạt 25 điểm, còn Solana(SOL) và Sui(SUI) cùng ở mức 18 điểm.

Cũng theo dữ liệu này, Polkadot hiện có 600 validator với tổng giá trị stake khoảng 753,5 triệu USD. Mạng sử dụng cơ chế đồng thuận nominated proof-of-stake (bằng chứng cổ phần được đề cử) và mô hình quản trị on-chain.

Chỉ số Nakamoto phản ánh số lượng validator hoặc thợ đào độc lập tối thiểu cần thông đồng với nhau để có thể làm gián đoạn hoặc kiểm duyệt hoạt động cốt lõi của một mạng blockchain. Với các chuỗi proof-of-stake, chỉ số này thường được tính dựa trên ngưỡng 33% tổng lượng stake hoặc quyền biểu quyết.

Chỉ số càng cao đồng nghĩa việc một nhóm nhỏ thao túng toàn mạng càng khó xảy ra. Dù vậy, đây không phải thước đo tuyệt đối cho mức độ phi tập trung, mà chỉ là một tham chiếu về độ phân tán validator.

Để đánh giá đầy đủ mức độ phi tập trung, cần xem xét thêm sự đa dạng client, mức độ phụ thuộc hạ tầng, cách phân bổ token và cấu trúc quản trị, bên cạnh số lượng validator và phân bổ stake. Trường hợp trước đó của Cardano(ADA), khi chỉ số Nakamoto theo Chainspect chỉ ở mức 16, cũng cho thấy kết quả có thể thay đổi tùy thời điểm đo và công thức tính.

Tài liệu chính thức của Polkadot mô tả OpenGov là mô hình quản trị phi tập trung do các bên liên quan dẫn dắt, trong đó quyền ra quyết định được phân tán cho cộng đồng tham gia mạng thay vì tập trung vào một nhóm quản trị duy nhất.

Theo Polkadot Wiki, relay chain đóng vai trò chuỗi trung tâm, còn validator stake DOT để tham gia xác thực cho relay chain. Các parachain dựa vào lớp bảo mật chung của relay chain, trong khi nominator đặt cược DOT hoặc Kusama(KSM) để đề cử validator, qua đó góp phần bảo vệ an ninh cho relay chain.

Chính cấu trúc nhiều lớp này khiến Polkadot khó so sánh trực tiếp với các layer 1 đơn lẻ thông thường. Khi relay chain, parachain, validator, nominator và quản trị on-chain đan xen nhau, việc xác định thực thể nào được tính là validator độc lập có thể làm thay đổi kết quả cuối cùng.

Trên thực tế, các số liệu công khai liên quan đến Polkadot cũng không cố định. Một số bản ghi và dữ liệu quá khứ cùng thuộc hệ Chainspect từng cho thấy chỉ số Nakamoto của Polkadot ở các mức khác nhau như 166, 172 hay 178.

Một bài đăng trên diễn đàn Polkadot hồi tháng 2 cho rằng nếu nhóm validator theo danh tính on-chain và tình trạng ẩn danh, chỉ số Nakamoto thực tế chỉ là 25. Cũng theo bài viết này, nếu áp dụng thêm phương pháp phân cụm, con số có thể giảm xuống 14, và mức 178 từng công bố trước đó là không chính xác.

Phản ứng từ giới trong ngành hiện chưa thống nhất. Một số ý kiến xem thứ hạng của Chainspect là bằng chứng cho mức độ phân tán validator và khả năng chống thông đồng của Polkadot. Ngược lại, một số khác bình luận rằng kết quả phụ thuộc nhiều vào cách phân loại thực thể, nên có thể chênh lệch đáng kể.

Bitcoinist đưa tin Polkadot vượt qua nhiều mạng lớn khác khi so sánh chỉ số Nakamoto theo dữ liệu Chainspect. Tuy nhiên, chính bài viết này cũng lưu ý rằng mức độ phi tập trung không thể quy về một con số duy nhất, và chỉ số cao không đồng nghĩa với việc mạng lưới sẽ được chấp nhận rộng rãi hơn.

Điểm đáng chú ý của dữ liệu lần này là Polkadot đạt mức phi tập trung cao trên một bộ dữ liệu công khai cụ thể. Song con số này có thể thay đổi theo thời điểm đo và cách phân loại validator, nên các yếu tố như bảo mật, mức độ người dùng tăng trưởng hay diễn biến giá cần được theo dõi bằng những chỉ số riêng biệt.