22-25%: Trái phiếu ngắn hạn Mỹ tăng tỷ trọng, rủi ro tái cấp vốn bị cảnh báo

Việc các ngân hàng trung ương trên thế giới giảm nắm giữ trái phiếu Chính phủ Mỹ, trong khi Bộ Tài chính Mỹ (US Treasury) đẩy mạnh phát hành tín phiếu ngắn hạn, đang làm gia tăng rủi ro tái cấp vốn trên thị trường trái phiếu Mỹ. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn dài cũng tăng theo, khiến gánh nặng lãi vay và cơ cấu huy động vốn của Chính phủ Mỹ trở nên mong manh hơn.

Viện Doanh nghiệp Mỹ (American Enterprise Institute, AEI) ngày 11 công bố báo cáo mang tên “Con đường tài khóa Mỹ dẫn đến sụp đổ”, cho biết nền tảng nhu cầu đối với trái phiếu Chính phủ Mỹ đang suy yếu trong khi lợi suất kỳ hạn dài tiếp tục đi lên. AEI chỉ ra rằng ngân hàng trung ương các nước đang giảm tỷ trọng trái phiếu Mỹ trong dự trữ ngoại hối, còn Bộ Tài chính Mỹ ngày càng phụ thuộc vào tín phiếu ngắn hạn để huy động vốn, và xem đây là dấu hiệu cảnh báo khủng hoảng.

AEI nhận định “hiện nước Mỹ dường như đang từ từ tiến đến phá sản, và có thể sẽ đột ngột rơi vào phá sản trong thời gian không xa”. Theo viện này, nếu lộ trình tài khóa và cơ cấu nhu cầu trái phiếu của Mỹ không thay đổi, bất ổn thị trường có thể lan rộng nhanh chóng.

Dựa trên dự báo của Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (Congressional Budget Office, CBO), AEI phân tích rằng thâm hụt ngân sách Mỹ có thể vượt 6% GDP trong vài năm tới. Trong báo cáo triển vọng tài khóa dài hạn năm 2024, CBO dự báo nợ công Mỹ sẽ đạt 107% GDP vào năm 2029, vượt mức của giai đoạn ngay sau Thế chiến thứ hai.

AEI ước tính thâm hụt ngân sách hàng năm của Chính phủ Mỹ trong thời gian tới sẽ vào khoảng 2 nghìn tỷ USD (khoảng 2.834 nghìn tỷ won), trong khi khoảng 10 nghìn tỷ USD (khoảng 14.170 nghìn tỷ won) nợ đáo hạn mỗi năm sẽ phải được tái cấp vốn bằng trái phiếu mới.

Tái cấp vốn là hình thức dùng khoản vay mới để trả khoản nợ đến hạn. Kỳ hạn càng ngắn, chu kỳ phải phát hành lại trái phiếu càng nhanh, và nếu lãi suất duy trì ở mức cao, gánh nặng lãi vay sẽ tăng lên ngay cả khi quy mô nợ không đổi.

Tỷ trọng trái phiếu ngắn hạn cũng tăng lên đáng kể. AEI cho biết trong 20 năm qua, tín phiếu ngắn hạn chỉ chiếm 15-20% tổng nợ có thể giao dịch của Chính phủ Mỹ, nhưng hiện đã lên tới 22-25%. Trái phiếu ngắn hạn giúp linh hoạt điều chỉnh khối lượng phát hành theo nhu cầu thị trường, nhưng kỳ hạn ngắn khiến tài khóa nhạy cảm hơn với biến động lãi suất.

Trước đó, trong thông báo tái cấp vốn theo quý, Bộ Tài chính Mỹ cho biết sẽ giữ nguyên quy mô đấu thầu trái phiếu trung và dài hạn, đồng thời hấp thụ nhu cầu vay thêm bằng tín phiếu ngắn hạn và chứng khoán quản lý tiền mặt. TokenPost từng đưa tin về kế hoạch giữ nguyên quy mô phát hành trái phiếu dài hạn trong khi Bộ Tài chính Mỹ tái cấp vốn 125 tỷ USD trái phiếu đáo hạn.

Sự thay đổi trong nền tảng nhu cầu trái phiếu cũng được xem là yếu tố dễ tổn thương. Ngân hàng trung ương nước ngoài từng là nguồn cung vốn dài hạn chủ lực cho Chính phủ Mỹ, nhưng gần đây đang giảm tỷ trọng trái phiếu Mỹ trong tổng dự trữ ngoại hối. AEI đặc biệt lưu ý việc Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) thu hẹp lượng nắm giữ.

Khoảng trống do các nhà đầu tư dài hạn như ngân hàng trung ương và ngân hàng nước ngoài để lại đang được lấp bằng dòng vốn ngắn hạn từ quỹ phòng hộ (hedge fund) và quỹ thị trường tiền tệ (money market fund). Nguồn vốn này có thể hỗ trợ huy động vốn trên thị trường trái phiếu trong điều kiện bình thường, nhưng do thời gian đầu tư ngắn và nhạy cảm với biến động thị trường, nền tảng mua vào có thể suy yếu nhanh khi thị trường bất ổn.

Lợi suất trái phiếu dài hạn cũng đã tăng. AEI cho biết trong một năm qua, lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng hơn 75 điểm cơ bản (bp), lên khoảng 4,65%, còn lợi suất kỳ hạn 30 năm đã vượt mốc 5%. Việc lợi suất dài hạn vẫn tăng dù Bộ Tài chính Mỹ đẩy mạnh phát hành trái phiếu ngắn hạn được xem là dấu hiệu nhà đầu tư đang phản ánh rủi ro tài khóa dài hạn rõ nét hơn.

AEI cũng chỉ trích chính quyền Tổng thống Trump có xu hướng làm suy yếu tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và thiếu quyết tâm theo đuổi mục tiêu lạm phát thấp. Viện này cho rằng nếu thâm hụt ngân sách mở rộng cùng lúc với niềm tin vào chính sách tiền tệ suy giảm, mức lợi suất mà nhà đầu tư trái phiếu dài hạn đòi hỏi có thể tiếp tục tăng.

Những thay đổi trên thị trường trái phiếu Mỹ cũng có liên hệ gián tiếp với thị trường tiền mã hóa. Trái phiếu ngắn hạn không chỉ được các quỹ thị trường tiền tệ sử dụng mà còn là tài sản dự trữ phổ biến của các tổ chức phát hành stablecoin. Nguồn cung trái phiếu ngắn hạn tăng có thể mở rộng phạm vi vận hành tài sản dự trữ, nhưng đồng thời khiến chu kỳ tái cấp vốn của tài khóa Mỹ ngắn lại.

Chưa có cơ sở để khẳng định lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ tăng sẽ trực tiếp quyết định giá Bitcoin(BTC). Tuy nhiên, khi lợi suất trái phiếu ngắn hạn tiến gần mốc 4%, nhà đầu tư thường so sánh lợi suất kỳ vọng và mức độ biến động giá của tài sản rủi ro với lợi suất trái phiếu. Lợi suất trái phiếu Chính phủ được xem là yếu tố gián tiếp, ảnh hưởng đến chi phí huy động vốn xung quanh tài sản rủi ro và lựa chọn vận hành dòng tiền chờ.

Bộ Tài chính Mỹ dự kiến giảm quy mô phát hành trái phiếu ngắn hạn trong tháng 9 khi nguồn thu thuế tăng lên, và sẽ tăng quy mô đấu thầu tín phiếu ngắn hạn ở mọi kỳ hạn vào tháng 10 để đáp ứng chi tiêu ngân sách theo mùa.