55% thợ đào là ngưỡng kích hoạt: Code hard fork PoW BIP-110 được tái cấu trúc

Tranh cãi quanh BIP-110 - đề xuất giới hạn dữ liệu giao dịch được lưu trên mạng Bitcoin(BTC) - đã kéo theo việc tái cấu trúc đoạn code thay đổi cơ chế bằng chứng công việc (Proof of Work - PoW). Mâu thuẫn giữa thợ đào và các nhà vận hành node về việc ai có quyền quyết định luật chơi của mạng lưới giờ đã bước sang giai đoạn phản ứng kỹ thuật cụ thể.

Nhà phát triển Chris Guida đã rebase lại đoạn code hard fork PoW do Luke Dashjr viết từ năm 2017, cập nhật cho phù hợp với nền tảng code mới nhất của Bitcoin Knots. Theo Crypto Briefing đưa tin ngày 4 (giờ địa phương), đoạn code này được mô tả là phương án dự phòng cho trường hợp BIP-110 không nhận đủ sự ủng hộ từ thợ đào.

BIP-110 là một đề xuất cải tiến Bitcoin (Bitcoin Improvement Proposal) mang tên “Reduced Data Temporary Softfork” (RDTS - softfork tạm thời giảm dữ liệu). Tài liệu chính thức của BIP-110 nêu mục tiêu giới hạn kích thước các trường dữ liệu có thể đính kèm trong giao dịch trong vòng 1 năm, nhằm đưa Bitcoin quay trở lại tập trung vào chức năng tiền tệ.

Đề xuất này bao gồm các giới hạn: △script đầu ra 34 byte △OP_RETURN 83 byte △PUSHDATA và witness 256 byte. Ngưỡng kích hoạt là 55%, tức 1.109 trong tổng số 2.016 block phải phát tín hiệu đồng thuận. Thời điểm bắt đầu được ấn định là ngày 1 tháng 12 năm 2025, với block cao nhất có thể kích hoạt là block số 965.664. Nếu được kích hoạt, quy tắc này sẽ áp dụng trong khoảng 52.416 block rồi hết hiệu lực.

Bitcoin Knots là phần mềm node và ví được tách nhánh (fork) từ Bitcoin Core. Theo tài liệu liên quan, phiên bản v29.3.knots20260508 phát hành tháng 5 năm 2026 đã tích hợp BIP-110 và RDTS, đồng thời có thêm bản build riêng không bắt buộc áp dụng quy tắc này.

Khác với một điều chỉnh chính sách thông thường, thay đổi PoW có thể ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị sử dụng của các thiết bị đào hiện có. Bitcoin vận hành trên hệ sinh thái máy đào sử dụng thuật toán SHA-256. Nếu thuật toán PoW thay đổi, các máy đào ASIC hiện tại có thể không dùng được trên chuỗi mới, nên đây được xếp vào dạng hard fork có tác động mạnh.

Những người ủng hộ BIP-110 cho rằng việc lưu trữ dữ liệu tùy ý đang làm tăng gánh nặng cho không gian block và tập hợp UTXO (unspent transaction output), do đó các node kinh tế cần là bên quyết định luật cuối cùng. Ngược lại, phía phản đối lo ngại đây có thể trở thành tiền lệ cho việc tùy tiện thay đổi quy tắc đồng thuận. Trên diễn đàn Bitcointalk, một số ý kiến cũng cảnh báo rằng nếu không nhận đủ sự ủng hộ từ thợ đào, sàn giao dịch và các dịch vụ lớn, mạng lưới có thể bị chia tách thành một chuỗi riêng.

Nền tảng dự đoán Predyx đã mở các thị trường đặt cược về khả năng BIP-110 được kích hoạt và áp dụng bắt buộc vào đầu tháng 9 năm 2026, cũng như khả năng đồng coin tách nhánh theo BIP-110 đạt giá trị từ 3% trở lên so với BTC vào cuối năm 2026. Tuy nhiên, đây chỉ là thị trường dự đoán xoay quanh khả năng chia tách chuỗi, không đồng nghĩa với việc thay đổi PoW hay sự ra đời của một chuỗi riêng đã được xác nhận.

Việc BIP-110 có được kích hoạt hay không sẽ phụ thuộc vào tỷ lệ tín hiệu đồng thuận của thợ đào theo từng chu kỳ 2.016 block, mức độ chấp nhận bản build Bitcoin Knots, cũng như phản ứng từ các sàn giao dịch và dịch vụ lớn trong ngành.

Nguồn tham khảo: Crypto Briefing, tài liệu chính thức BIP-110, bản phát hành Bitcoin Knots v29.3.knots20260508, Study Knots