Vitalik Buterin: Layer 2 không còn phù hợp, Ethereum(ETH) cần chiến lược mới

Theo nhận định mới nhất của nhà đồng sáng lập Ethereum, Vitalik Buterin, mô hình mở rộng dựa trên lớp hai (layer 2) không còn phù hợp với thực tế hiện nay của mạng lưới. Ông kêu gọi cần có một hướng phát triển mới cho Ethereum, trong bối cảnh mạng chính (layer 1) của hệ thống đã có nhiều cải thiện mạnh mẽ về khả năng xử lý và chi phí giao dịch.

Theo chia sẻ của Vitalik Buterin trên nền tảng X (trước đây là Twitter) ngày 24 (giờ địa phương), ông nhận định rằng: “Tầm nhìn ban đầu về *layer 2* và vai trò của chúng hiện đã không còn phù hợp. Đã đến lúc cần tìm kiếm những hướng đi mới.” Ông chỉ ra rằng mức độ phi tập trung đang tiến triển chậm hơn mong đợi, trong khi *Ethereum(ETH)* layer 1 đã dần giải quyết được vấn đề về khả năng mở rộng và chi phí giao dịch.

Trong giai đoạn 2021–2022, khi cơn sốt NFT và tài chính phi tập trung (*DeFi*) đang ở đỉnh điểm, phí giao dịch trên mạng Ethereum tăng vọt, khiến nhiều người dùng gặp khó khăn khi tham gia. Một ví dụ nổi bật là sự kiện phát hành (minting) NFT của dự án Otherside thuộc Bored Ape Yacht Club, trong đó đã có tới 55.000 ETH (khoảng 796 tỷ đồng) bị đốt làm phí giao dịch, nhưng nhiều người dùng vẫn không thể hoàn thành giao dịch.

Tuy nhiên, Buterin khẳng định việc *layer 2* chỉ đóng vai trò mở rộng về tốc độ và chi phí đang dần trở nên lỗi thời. Thay vào đó, ông nêu bật tiềm năng phát triển những ứng dụng chuyên biệt như chuỗi riêng cho quyền riêng tư, chuỗi hướng đến các ứng dụng ngoài tài chính, chuỗi tốc độ cao vượt trội, hệ thống định danh nội bộ và công cụ giải quyết tranh chấp. Ông ví dụ về các nền tảng như Polymarket – một thị trường dự đoán phi tập trung – là nơi có thể tận dụng tốt mô hình mới của *layer 2*.

Về mặt thị trường, các mã thông báo thuộc hệ sinh thái *layer 2* đang trải qua giai đoạn điều chỉnh mạnh. Cụ thể, giá *Arbitrum(ARB)* và *Optimism(OP)* đã giảm hơn 90% so với mức đỉnh. Những dự án từng được kỳ vọng như *Blast*, *Scroll*, *Linea* cũng đang mất dần sức hút sau giai đoạn ra mắt sôi động ban đầu.

Bình luận: Quan điểm của Vitalik Buterin cho thấy một giai đoạn chuyển mình rõ nét với *Ethereum(ETH)*. Khi chính mạng lưới *layer 1* đang ngày một hoàn thiện, vai trò của *layer 2* cần được tái định nghĩa không chỉ đơn thuần là công cụ “giảm tắc nghẽn”, mà trở thành những phần mở rộng giá trị gia tăng chuyên biệt cho hệ sinh thái.

Tóm lại, trong bối cảnh khả năng mở rộng của *Ethereum(ETH)* đang ngày càng được cải thiện trực tiếp trên chain, khái niệm về *layer 2* cũng phải đổi mới để phản ánh đúng tinh thần “modular blockchain”. Đây có thể chính là lúc các nhà phát triển và cộng đồng cần nhìn lại chiến lược toàn diện cho tương lai lâu dài của hệ sinh thái Ethereum.