Solana(SOL) mất gần 70% số node xác thực: Nguy cơ tập trung hóa mạng lưới gia tăng

Số lượng nút xác thực trên Solana(SOL) sụt giảm 68%: Mối lo về "phi tập trung" ngày càng lớn

Sự sụt giảm mạnh mẽ trong số lượng nút xác thực (validator) trên chuỗi khối Solana(SOL) đang làm dấy lên lo ngại về mức độ “phi tập trung” của mạng lưới này. Áp lực chi phí cố định cùng cuộc cạnh tranh phí giao dịch khốc liệt khiến nhiều nhà vận hành nhỏ buộc phải rút lui khỏi hệ sinh thái.

Theo dữ liệu từ nền tảng phân tích chuỗi khối Solana Compass, mạng lưới Solana từng đạt đỉnh với 2.560 nút xác thực vào ngày 2 tháng 3 năm 2023. Tuy nhiên, đến ngày 24 vừa qua, con số này đã giảm xuống chỉ còn 795 nút, tương đương mức sụt giảm gần 68%. Đồng thời, hệ số Nakamoto của Solana – chỉ số phản ánh số lượng tối thiểu các bên kiểm soát phần lớn mạng lưới – cũng giảm từ 31 xuống 20, tương đương mức giảm khoảng 35%. Việc chỉ số này giảm đồng nghĩa quyền kiểm soát mạng lưới đang ngày càng tập trung trong tay số ít cá nhân hoặc tổ chức.

Bình luận về nguyên nhân khiến số lượng nút xác thực sụt giảm mạnh, nhiều chuyên gia cho rằng chi phí vận hành tăng cao cùng mô hình lợi nhuận kém hiệu quả là yếu tố then chốt. Một nhà vận hành có biệt danh là Moo, hiện đang tham gia xác thực trên Solana, chia sẻ trên nền tảng X (trước đây là Twitter) rằng: “Rất nhiều node nhỏ đang dần ngừng hoạt động. Không phải vì họ mất niềm tin vào Solana, mà vì chi phí duy trì hoạt động đã vượt quá lợi nhuận.”

Moo cũng nhấn mạnh đến chiến lược “miễn phí hoa hồng (0%)” đang được các node xác thực lớn áp dụng nhằm thống lĩnh thị trường. Trong khi đó, các nhà vận hành nhỏ lại gặp khó khăn trong việc thu hút người dùng và duy trì hoạt động. Anh nhận định: “Chúng tôi tham gia xác thực để thúc đẩy sự phi tập trung, nhưng nếu không có mô hình lợi nhuận hợp lý, thì sự phi tập trung cũng chỉ là hoạt động từ thiện mà thôi.”

Chi phí khởi điểm cao đẩy lùi người mới tham gia

Một rào cản lớn khác đang hạn chế sự gia nhập của những nhà vận hành mới chính là chi phí ban đầu. Theo tài liệu kỹ thuật chính thức của chuỗi khối Solana, một validator phải thực hiện các giao dịch biểu quyết (vote transaction) để tham gia vào quá trình đồng thuận, tiêu tốn khoảng 1,1 SOL mỗi ngày – tương đương chi phí biểu quyết hàng năm khoảng 401 SOL. Bỏ qua chi phí phần cứng và máy chủ, một node xác thực vẫn cần sở hữu lượng cổ phần tối thiểu trị giá khoảng 49.000 USD (tương đương gần 7,04 tỷ đồng tính theo tỷ giá hiện tại) để có thể bắt đầu hoạt động.

Do tính chất bắt buộc của các giao dịch biểu quyết, nhiều nhà vận hành nhỏ không đủ khả năng đáp ứng yêu cầu tài chính này đã phải rời khỏi mạng lưới. Thực tế này dẫn đến một hệ quả nghiêm trọng: chỉ những doanh nghiệp có nguồn vốn lớn mới có thể tiếp tục duy trì vai trò xác thực, từ đó khiến mạng Solana có nguy cơ rơi vào trạng thái tập trung hóa.

Đây được xem là dấu hiệu cho thấy mạng Solana đang phụ thuộc ngày càng nhiều vào một nhóm nhỏ các node lớn, đi ngược lại nguyên tắc phân quyền mà các nền tảng chuỗi khối hướng đến. Trong bối cảnh này, nhiều ý kiến từ cộng đồng cho rằng cần có các giải pháp điều chỉnh hoặc hỗ trợ tài chính để duy trì đa dạng hóa mạng lưới.

Theo ghi nhận từ Cointelegraph, tính đến nay, Quỹ Solana vẫn chưa đưa ra phản hồi chính thức nào liên quan đến các câu hỏi xung quanh đợt sụt giảm số lượng validator này.

Mặc dù chuỗi khối Solana nổi bật nhờ tốc độ xử lý nhanh và hiệu suất cao, nhưng nếu xu hướng tập trung hóa tiếp tục gia tăng, điều này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến độ tin cậy và khả năng tồn tại lâu dài của mạng lưới.

Từ khóa: “Solana”, “validator”, “phi tập trung”, “chi phí vận hành”