Bitcoin(BTC) đối mặt tranh cãi về BIP-110: Giới hạn dữ liệu giao dịch khiến cộng đồng chia rẽ

Bitcoin(BTC) đối mặt tranh cãi mới: giới hạn dữ liệu giao dịch có thể làm thay đổi cấu trúc mạng lưới

Một đề xuất kỹ thuật mới đang gây tranh luận gay gắt trong cộng đồng Bitcoin(BTC), khi một nhóm nhỏ các node (nút mạng) đề xuất áp dụng giới hạn dữ liệu tạm thời để đối phó với tình trạng spam giao dịch và nguy cơ tập trung hóa mạng lưới. Theo dữ liệu từ Bitcoin Portal, tính đến ngày 24 (giờ địa phương), có 583 node – tương đương 2,38% trong tổng số khoảng 24.481 node kết nối được – đã bày tỏ sự đồng tình với đề xuất mang tên Bitcoin Improvement Proposal 110 (BIP-110).

Đề xuất BIP-110 và mục tiêu chính

Trung tâm của cuộc tranh luận là đề xuất “BIP-110”, vốn đề xuất áp dụng một soft fork (nâng cấp không làm đứt gãy blockchain) trong thời hạn một năm nhằm giới hạn kích thước dữ liệu giao dịch và phục hồi hạn chế trên mã OP_RETURN – công cụ cho phép người dùng ghi dữ liệu tùy ý lên blockchain Bitcoin. Dù OP_RETURN đã được sử dụng cho các mục đích phi tài chính như xác thực thời gian, nhưng sự gia tăng dữ liệu cũng đặt ra lo ngại về khả năng vận hành ổn định của mạng lưới.

Đề xuất này phần lớn được ủng hộ bởi các node sử dụng phần mềm thay thế mang tên Bitcoin Knots, vốn là bản chia nhánh từ Bitcoin Core. Đây có thể được xem như sự phản kháng từ một bộ phận cộng đồng trước hướng phát triển gần đây của phần mềm Bitcoin Core, đặc biệt từ sau khi bản cập nhật vào tháng 10 năm 2025 đã loại bỏ hạn chế phân bổ dữ liệu OP_RETURN – một quyết định gây tranh cãi do thiếu sự đồng thuận rõ ràng.

Dữ liệu tăng cao và nguy cơ tập trung hóa mạng lưới

Việc loại bỏ giới hạn dữ liệu trong OP_RETURN đã khiến chi phí vận hành node tăng lên đáng kể do yêu cầu về dung lượng lưu trữ và băng thông đám mây cũng tăng theo. Điều này có thể khiến cá nhân khó tiếp tục duy trì node riêng lẻ, từ đó làm gia tăng sự phụ thuộc vào các nhà vận hành lớn, làm suy yếu tính “phi tập trung” – một trong những giá trị cốt lõi của Bitcoin.

Chuyên gia giáo dục về Bitcoin, Matthew Cratter đã bình luận: “Nếu để mặc việc sử dụng dữ liệu trong giao dịch một cách không kiểm soát, nó có thể trở thành ‘ký sinh trùng’ bào mòn cấu trúc mạng Bitcoin từ bên trong.” Ông cảnh báo rằng, nếu không có sự điều chỉnh, khả năng chống chịu và quản trị lâu dài của Bitcoin có thể bị đe dọa.

Tạm thời hay dài hạn?

Những người ủng hộ BIP-110 nhấn mạnh rằng đây là giải pháp mang tính tạm thời, nhằm tạo ra khoảng thời gian một năm để xem xét thực tiễn, trước khi đưa ra quyết định tiếp theo: bãi bỏ, gia hạn hay điều chỉnh. Đây được xem như bước đệm để mạng lưới có thể tạm ổn định và tránh những tác động tiêu cực bất ngờ từ việc tăng trưởng dữ liệu.

Tuy nhiên, phe phản đối – dẫn đầu bởi nhà phát triển Bitcoin Core Jameson Lopp – cho rằng giới hạn dữ liệu không thực sự ngăn được các hành vi lạm dụng. Thay vào đó, ông cho rằng mô hình thị trường – thông qua việc điều chỉnh phí giao dịch – nên là cơ chế điều tiết chính. Việc áp đặt quy định kỹ thuật quá cứng nhắc có thể chỉ đơn giản là đẩy vấn đề sang giao thức khác thay vì giải quyết triệt để.

BIP-110 và tương lai của Bitcoin

Tranh cãi xoay quanh BIP-110 không chỉ là mâu thuẫn kỹ thuật mà còn phản ánh các quan điểm triết lý khác nhau về hướng phát triển của Bitcoin. Liệu Bitcoin nên ưu tiên “mở rộng tự do” hay nghiêng về “duy trì phân quyền”? Đây là câu hỏi lớn mà cộng đồng cần tìm lời giải.

“từ” Bitcoin(BTC) xuất hiện xuyên suốt trong tranh luận này, như một thử thách cho chính xác định ban đầu về tự do, phi tập trung và kiên định với nguyên tắc thị trường. Những diễn biến xoay quanh BIP-110 trong thời gian tới sẽ mang ý nghĩa lớn đối với việc định hình cấu trúc và giá trị thực sự của Bitcoin trong tương lai.

“bình luận”: Việc cân bằng giữa chống spam và duy trì đặc tính phân quyền là bài toán khó. Nhưng điều rõ ràng là Bitcoin đang bước vào giai đoạn yêu cầu các quyết định mềm dẻo nhưng mang tính chiến lược cao hơn.