Fitch cảnh báo rủi ro đầu cơ cao với chứng khoán đảm bảo bằng Bitcoin(BTC)

Fitch cảnh báo về rủi ro "cấp độ đầu cơ" đối với chứng khoán đảm bảo bằng Bitcoin

Tổ chức xếp hạng tín nhiệm lớn thứ ba của Mỹ – Fitch Ratings – vừa lên tiếng cảnh báo về mức độ rủi ro cao của các loại chứng khoán được thế chấp bằng Bitcoin(BTC), trong bối cảnh các sản phẩm tín dụng liên kết tiền mã hóa ngày càng phổ biến trong giới đầu tư tổ chức.

Theo báo cáo công bố ngày 24 (giờ địa phương) từ Fitch, các sản phẩm tài chính được đảm bảo bởi Bitcoin, thông qua việc gom tài sản kỹ thuật số này để hình thành chứng khoán và phát hành nợ, mang đặc tính “xếp hạng tín dụng ở mức đầu cơ” và có “nguy cơ tổn thất cao”. Cơ quan này đặc biệt nhấn mạnh cấu trúc của loại tài sản này có rủi ro lớn và độ tin cậy thấp, khiến chúng khó được xếp vào các loại tín dụng có chất lượng cao.

Một phần lý do đến từ đặc tính giá cả biến động mạnh và rủi ro đối tác giao dịch của Bitcoin. Fitch cho biết: “Biến động giá đặc thù của Bitcoin là yếu tố rủi ro lớn nhất. Khi tỷ lệ tài sản đảm bảo sụt giảm, giá trị của khoản đầu tư có thể rơi nhanh và chuyển thành tổn thất thực tế”. Tỷ lệ tài sản đảm bảo là thước đo giữa lượng Bitcoin được giữ làm tài sản bảo chứng so với khoản nợ phát hành – nếu tỷ lệ này giảm do thị trường lao dốc, nhà phát hành có thể phải đối mặt với yêu cầu bổ sung ký quỹ hoặc bị buộc thanh lý tài sản.

Fitch cũng dẫn lại loạt sự kiện sụp đổ trong thị trường tiền mã hóa giai đoạn 2022–2023 – như BlockFi và Celsius – như những minh chứng rõ ràng rằng các mô hình tín dụng phụ thuộc vào tài sản tiền mã hóa có thể bị phá vỡ nhanh chóng khi thị trường đi vào khủng hoảng. Tổ chức này xem đây là “tín hiệu cảnh báo” về độ bền vững của loại sản phẩm tài chính mới này.

Đáng chú ý, đây là lời cảnh báo thứ hai từ Fitch liên quan đến tiền mã hóa trong thời gian gần đây. Trước đó, vào tháng 5, Fitch từng đề cập đến rủi ro uy tín, rủi ro thanh khoản và rủi ro tuân thủ quy định có thể phát sinh nếu các ngân hàng Mỹ tăng cường hoạt động liên quan đến tiền mã hóa. Khi đó, Fitch nhận định: “Những ngân hàng tích cực tham gia vào lĩnh vực tiền mã hóa có thể phải đối diện với nhiều rủi ro phi tài chính”.

Ảnh hưởng ngày càng lớn của Bitcoin đến tín dụng doanh nghiệp

Ngoài rủi ro đối với sản phẩm thế chấp, Fitch cũng lưu ý đến làn sóng Bitcoin thâm nhập vào cấu trúc tài chính doanh nghiệp. Tiêu biểu là công ty Strategy – do Michael Saylor lãnh đạo – hiện đang sở hữu khoảng 688.000 BTC, trở thành tổ chức niêm yết nắm giữ Bitcoin nhiều nhất thế giới.

Strategy đã tăng lượng nắm giữ Bitcoin thông qua nhiều phương pháp như phát hành trái phiếu chuyển đổi, trái phiếu có tài sản đảm bảo và phát hành cổ phiếu mới. Hệ quả là báo cáo tài chính và khả năng tín dụng của công ty này giờ đây có sự biến thiên mạnh mẽ theo giá trị thị trường của Bitcoin – một xu hướng khiến bản chất rủi ro tài chính của doanh nghiệp trở nên đặc thù hơn.

Tuy nhiên, Fitch khẳng định lần cảnh báo này không tập trung vào nhóm doanh nghiệp như Strategy, mà chủ yếu nhấn mạnh tới rủi ro gắn liền với các sản phẩm tín dụng và chứng khoán hóa có cấu trúc phụ thuộc trực tiếp vào giá trị tài sản bảo chứng từ Bitcoin hoặc tài sản liên quan.

Đáng chú ý, Fitch không đề cập tiêu cực đến các quỹ ETF Bitcoin giao ngay trong báo cáo lần này. Do có cấu trúc gần với cổ phiếu, ETF được xem là sản phẩm ít rủi ro hơn so với các sản phẩm nợ. Thậm chí, tổ chức này còn cho rằng “sự phổ biến của ETF có thể giúp đa dạng hóa quy mô nhà đầu tư, từ đó góp phần làm giảm mức độ biến động thị trường”.

“Bình luận”: Cảnh báo từ Fitch đánh dấu một mâu thuẫn ngày càng rõ giữa nỗ lực hợp pháp hóa Bitcoin trong hệ thống tài chính truyền thống tại Phố Wall với góc nhìn bảo thủ từ các cơ quan đánh giá tín nhiệm. Sự khác biệt trong cấu trúc sản phẩm – từ ETF, trái phiếu đến chứng khoán hóa – có thể dẫn đến cách nhìn nhận rủi ro không đồng nhất.

Tương lai của các sản phẩm tài chính dành cho tổ chức sẽ phụ thuộc vào cách Bitcoin được tích hợp vào hệ thống tín dụng hiện hành – theo hướng minh bạch hơn và được quản lý rủi ro tốt hơn – nếu muốn duy trì lòng tin từ các tổ chức xếp hạng và nhà đầu tư chuyên nghiệp.

Từ khóa: “Bitcoin”, “chứng khoán đảm bảo bằng Bitcoin”, “Fitch”