Tòa án Tối cao Hàn Quốc: Bitcoin(BTC) có thể bị tịch thu trong điều tra hình sự

Tòa án Tối cao Hàn Quốc ra phán quyết: Bitcoin có thể bị tịch thu theo thủ tục hình sự

Theo Chosun Ilbo đưa tin ngày 11 (giờ địa phương), Tòa án Tối cao Hàn Quốc đã ra phán quyết lần đầu tiên khẳng định rằng các loại tiền mã hóa như “Bitcoin(BTC)” lưu trữ tại sàn giao dịch trong nước như Upbit và Bithumb vẫn có thể trở thành đối tượng bị tịch thu trong quá trình điều tra hình sự. Quyết định này được đánh giá là một tiền lệ pháp lý quan trọng, có thể làm rõ địa vị pháp lý của tài sản số trong tương lai.

Sự việc bắt nguồn từ vụ án rửa tiền năm 2020, khi cảnh sát đã thu giữ 55,6 BTC (khoảng 6 triệu won theo giá khi đó) từ tài khoản sàn giao dịch của một nghi phạm. Người này lập luận rằng Bitcoin không phải tài sản hữu hình và do đó không nằm trong phạm vi bị tịch thu. Tuy nhiên, cả hai cấp tòa sơ thẩm và phúc thẩm đều bác bỏ quan điểm này.

Tòa án Tối cao nhấn mạnh “Bitcoin là bản ghi điện tử có giá trị kinh tế và có thể được giao dịch, kiểm soát một cách độc lập, do đó đáp ứng điều kiện để bị tịch thu theo luật tố tụng hình sự”. Phán quyết mới mở rộng các án lệ trước đó như việc công nhận Bitcoin là tài sản vô hình có thể bị sung công (2018) và là quyền tài sản trong các vụ lừa đảo (2021). Đặc biệt, tòa cho rằng quyền kiểm soát đối với Bitcoin qua “ví cá nhân (private key)” xác lập khả năng truy cập và kiểm soát thực sự, từ đó chứng minh rằng tài sản số trong sàn vẫn có thể bị tịch thu hợp pháp.

Bình luận: Với phán quyết này, Hàn Quốc trở thành một trong những quốc gia đầu tiên ở châu Á định hình rõ ràng khung pháp lý liên quan đến tài sản mã hóa trong tố tụng hình sự.

Gỡ bỏ rào cản: Đẩy mạnh cơ chế đóng băng tài sản trước khi xử lý

Phán quyết trên trùng khớp với nỗ lực hiện tại của Ủy ban Dịch vụ tài chính Hàn Quốc(FSC), khi cơ quan này đang xúc tiến hệ thống “đóng băng tài khoản trước khi thu giữ” dành riêng cho “tiền mã hóa”. Hệ thống này nhằm ngăn chặn việc tẩu tán tài sản đáng ngờ trước khi bản án được đưa ra. Theo quy định hiện hành, việc đóng băng tài sản chỉ được thực hiện sau khi có lệnh của tòa, điều này khiến quá trình thu giữ kém hiệu quả.

Theo số liệu từ năm ngoái, trong một vụ thao túng chứng khoán quy mô 1.000 tỷ won, các cơ quan chức năng đã kịp thời đóng băng 75 tài khoản, ngăn chặn dòng tiền 400 tỷ won chưa thực hiện và đã thực hiện. FSC nhấn mạnh: “Tiền mã hóa tiềm ẩn rủi ro cao nếu vượt ngoài tầm kiểm soát pháp lý. Hệ thống đóng băng trước mang tính sống còn để nâng cao hiệu quả giám sát”.

Tuy vậy, vẫn tồn tại tranh cãi về cân bằng giữa quyền giám sát và quyền tài sản. Dù Luật Bảo vệ người dùng tiền mã hóa được ban hành vào tháng 7 năm ngoái đã thắt chặt nghĩa vụ giám sát nội bộ của các sàn, nhưng chưa trao quyền đóng băng tài sản trước một cách hợp pháp. Để cơ chế mới vận hành hiệu quả, sự điều chỉnh luật là điều tất yếu.

Chế tài tài chính gia tăng: Sàn nội địa liên tiếp bị phạt hàng trăm tỷ won

Bắt đầu từ nền tảng pháp lý vững chắc mới, FSC đã tăng tốc thi hành các chế tài tài chính. Tháng 12 vừa qua, sàn giao dịch Korbit bị phát hiện có 22.000 trường hợp vi phạm nghĩa vụ chống rửa tiền và bị phạt 27,3 tỷ won. Trước đó, Upbit cũng từng bị phạt hành chính 35,2 tỷ won. Các sàn giao dịch lớn còn lại như Bithumb, Coinone và Gopax đều đang trong diện thanh tra và đối mặt nguy cơ bị phạt hàng trăm tỷ won.

Bình luận: Đây là dấu hiệu cho thấy quy trình giám sát tài sản số tại Hàn Quốc đang dần được chuẩn hóa và trở nên nghiêm ngặt như thị trường tài chính truyền thống.

Theo nhận định của giới luật sư, bản án của Tòa án Tối cao góp phần giảm thiểu tranh chấp giữa cơ quan điều tra và các sàn giao dịch khi thực hiện lệnh thu giữ. Một luật sư chuyên về tiền mã hóa nhận định với Chosun Ilbo rằng: “Phán quyết củng cố lập luận: tài sản mã hóa trong sàn cũng như trong ví cá nhân vẫn có thể bị cơ quan chức năng tịch thu theo đúng trình tự pháp luật”.

Hàn Quốc song hành giữa thắt chặt và mở cửa với ngành tài sản số

Bên cạnh việc tăng cường xử phạt và minh bạch hóa quy định, chính phủ Hàn Quốc cũng đang từng bước đưa “tiền mã hóa” vào hệ sinh thái tài chính chính thống. Ông Jung Eun-bo — Chủ tịch Sở Giao dịch Chứng khoán Hàn Quốc — gần đây cho biết đang nghiên cứu việc niêm yết ETF tiền mã hóa và mở rộng vận hành sàn giao dịch 24/7. Đặc biệt, lệnh cấm kéo dài 7 năm từng ngăn cản các quỹ đầu tư mạo hiểm rót vốn vào công ty tiền mã hóa cũng đã chính thức được dỡ bỏ trong năm ngoái.

Cùng với việc xác lập tiền mã hóa là “tài sản có thể bị thu giữ”, phán quyết của Tòa án Tối cao được xem là nâng cao tính chính danh cho dòng tài sản mới này, đồng thời mở ra hướng phát triển dài hạn cho ngành. Điều này sẽ thúc đẩy niềm tin trên thị trường và làm rõ nền tảng pháp lý đối với các quyền tài sản và đầu tư liên quan.

Kết luận: Phán quyết lịch sử của Tòa án Tối cao càng củng cố địa vị pháp lý của “Bitcoin(BTC)” nói riêng và “tiền mã hóa” nói chung tại Hàn Quốc. Cùng với nỗ lực thiết lập hệ thống “đóng băng tài khoản trước”, quốc gia này đang định hình vai trò dẫn dắt khu vực trong việc xây dựng khung pháp lý rõ ràng và toàn diện cho ngành tài sản số.