TRM Labs: Tiền mã hóa trở thành vũ khí chiến lược tại Bắc Triều Tiên và Nga

Các quốc gia đang xem tiền mã hóa không chỉ là một thử nghiệm công nghệ, mà là tài sản chiến lược nằm trong trọng tâm chính sách quốc gia – theo một báo cáo mới từ công ty phân tích blockchain TRM Labs công bố gần đây. Từ Bắc Triều Tiên tới Singapore, cả các nước theo khuynh hướng quyền lực tập trung lẫn dân chủ đều đang tìm cách nắm thế chủ động chiến lược nhờ công nghệ blockchain.

Theo TRM Labs báo cáo ngày 24 (giờ địa phương), tiền mã hóa đang được nhiều chính phủ sử dụng như một công cụ kinh tế và an ninh. Đặc biệt, các quốc gia có chế độ tập quyền đang “vũ khí hóa” công nghệ blockchain để né tránh kiểm soát từ hệ thống tài chính truyền thống như mạng SWIFT, đồng đô la Mỹ và các ngân hàng toàn cầu.

Đòn bẩy chiến lược của quyền lực tập trung

Bắc Triều Tiên là ví dụ điển hình. Theo TRM, các nhóm hacker nhà nước nước này bị cáo buộc thực hiện hàng loạt vụ tấn công vào sàn giao dịch và các dự án tài chính phi tập trung (DeFi), bao gồm vụ tấn công sàn Bybit vào tháng 2 năm ngoái, với tổng giá trị lên tới hàng tỷ USD. Các tài sản bị đánh cắp được rửa qua các “mixer” – công nghệ làm xáo trộn luồng tiền trên blockchain – sau đó quy đổi sang stablecoin và bán ra thông qua thị trường giao dịch phi tập trung (OTC) ở châu Á. Bình luận từ TRM cho thấy, số tiền này sau đó được tái đầu tư cho các chương trình phát triển tên lửa và hạt nhân tại Bình Nhưỡng.

Nga cũng theo đuổi cách tiếp cận riêng biệt, đặc biệt sau lệnh trừng phạt từ phương Tây sau cuộc xâm lược Ukraine năm 2022. Các tài sản kỹ thuật số được sử dụng như phương tiện thanh toán xuyên biên giới, tài trợ cho các nhóm ủng hộ Nga, và khai thác tiền mã hóa dựa trên nguồn năng lượng sẵn có – cách để tiếp cận ngoại tệ mà không cần phụ thuộc vào hệ thống tài chính phương Tây.

Trong khi đó, Iran đã hợp pháp hóa việc khai thác Bitcoin(BTC) từ năm 2019, sử dụng coin đào trong nước để thanh toán cho các loại hàng hóa nhập khẩu. Theo báo cáo, điều này giúp Tehran phần nào né được các biện pháp trừng phạt tài chính từ Mỹ và cộng đồng quốc tế.

Cách tiếp cận của các nền dân chủ: siết luật, mở công nghệ

Ngược lại, các nước dân chủ như Mỹ và châu Âu lại ưu tiên tăng cường “tính minh bạch” của tiền mã hóa. TRM nhận định rằng những nền kinh tế này đang nỗ lực biến tiền số từ một tài sản dễ bị lạm dụng thành công cụ được giám sát trong lòng hệ thống tài chính.

Châu Âu đã triển khai khung quy định về thị trường tiền mã hóa (MiCA), bắt buộc các công ty tiền số phải tuân thủ cấp phép và giám sát nghiêm ngặt. Mỹ cũng tăng tốc điều phối giữa các cơ quan như FinCEN, OFAC hay FBI, sử dụng công nghệ phân tích blockchain để truy dấu các khoản thanh toán ransomware và thực thi lệnh trừng phạt.

Ở châu Á, Singapore hợp tác với khu vực tư nhân để phát triển công nghệ giám sát tài sản số. Nhật Bản, dựa trên kinh nghiệm trong quá khứ như vụ hack Mt.Gox, đã siết chặt quản lý sàn giao dịch. Ngoài ra, nhiều ngân hàng trung ương trong khu vực cũng đang thử nghiệm mô hình tiền kỹ thuật số do ngân hàng nhà nước phát hành (CBDC) và các tài sản tài chính được token hóa. Bình luận từ giới chuyên gia cho rằng các nước này tìm cách cân bằng giữa lợi ích của blockchain công khai và mong muốn kiểm soát chính sách tiền tệ quốc gia.

Cùng công nghệ, khác mục tiêu chiến lược

TRM nhấn mạnh rằng blockchain là công nghệ công khai – mọi giao dịch đều có thể truy vết. Tuy nhiên, sự khác biệt nằm ở khả năng phân tích và hành động của mỗi chính phủ. Thiếu năng lực giám sát và hợp tác xuyên quốc gia sẽ khiến một số quốc gia bị tụt hậu trong việc khai thác tính minh bạch này.

Báo cáo kết luận: trong khi các quốc gia có chế độ tập quyền tận dụng tiền mã hóa như “lối thoát” khỏi lệnh trừng phạt, thì các nền dân chủ dùng nó như “công cụ” nâng cao tính minh bạch. Sự phân hóa này được cho là sẽ ngày càng rõ ràng khi ngành tài sản số trưởng thành – chia đôi thế giới thành hai hướng phát triển riêng biệt.

Từ khóa: “tiền mã hóa”, “blockchain”, “Bắc Triều Tiên”, “Nga”, “Mỹ”, “châu Âu”, “TRM Labs”, “CBDC”

Bình luận từ chuyên gia trong ngành cho rằng các nhà đầu tư, cơ quan pháp lý và nhà hoạch định chính sách cần hiểu rõ mục đích và cơ chế vận hành của hệ sinh thái tiền số. Cùng một công nghệ blockchain nhưng nếu hướng đến mục tiêu khác nhau sẽ tạo ra hệ quả hoàn toàn trái ngược.

Tóm lại, tiền mã hóa đang định hình lại tư duy chiến lược của các quốc gia – không chỉ là phương tiện giao dịch hay đầu tư, mà là công cụ của chính sách tài chính, an ninh và địa chính trị.