Nhật Bản cải tổ quy định tiền mã hóa: Hạ thuế xuống 20%, mở cửa stablecoin và ETF Bitcoin(BTC), Ethereum(ETH)

Nhật Bản đang bước vào giai đoạn *quy định tiền mã hóa* mang tính “bước ngoặt” nhất tại châu Á, với mục tiêu đảo ngược xu hướng dòng vốn chảy ra nước ngoài vì *thuế tiền mã hóa* quá cao, đồng thời mở rộng mạnh mẽ điểm giao giữa thị trường *tiền mã hóa* và tài chính truyền thống. Theo Nikkei đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), trục cải cách lần này xoay quanh ba mũi nhọn: *stablecoin*, ETF tiền mã hóa và cải tổ *thuế tiền mã hóa*.

Nhật Bản đầu tiên sẽ cho phép sử dụng *stablecoin* nước ngoài trong khuôn khổ pháp lý mới, sau đó là kế hoạch chuyển *Bitcoin(BTC)*, *Ethereum(ETH)* sang khung “sản phẩm tài chính”, và cuối cùng là hạ *thuế tiền mã hóa* cá nhân về mức tương đương cổ phiếu. Đây được xem là chiến lược dài hạn nhằm xây dựng hạ tầng cho thị trường tài sản số theo chuẩn tổ chức, thay vì chạy đua về tốc độ như Hong Kong hay Singapore.

Theo Nikkei đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), Cơ quan Dịch vụ Tài chính Nhật Bản (FSA) sẽ bắt đầu áp dụng quy định mới từ ngày 1 tháng 6, chính thức công nhận một số *stablecoin* dạng “ủy thác nước ngoài” là “phương tiện thanh toán điện tử”. Điều này mở đường để *USDC* và một số đồng *stablecoin* gắn với đô la Mỹ được sử dụng hợp pháp trong thanh toán tại Nhật, miễn là thông qua tổ chức được cấp phép.

Trước đây, Nhật Bản bị đánh giá là khá bảo thủ trong quản lý *tiền mã hóa*, đặc biệt là với hệ thống *thuế tiền mã hóa* lũy tiến lên đến 55%. Cấu trúc này đã khiến nhà giao dịch tần suất cao, nhà tạo lập thị trường và các startup Web3 dịch chuyển sang những nơi có ưu đãi thuế hơn như Singapore hay Dubai.

Hiện tại, Cục Thuế Nhật Bản xếp lợi nhuận từ *tiền mã hóa* vào nhóm “thu nhập khác” và áp mức thuế tối đa 55%. Tuy nhiên, theo Nikkei, trong gói cải cách mới, trọng tâm là chuyển sang cơ chế “thuế tách biệt” với mức khoảng 20%, tương đương cổ phiếu niêm yết. Mục tiêu là giúp Nhật không tụt hậu khi các nước châu Á khác đang áp thuế *tiền mã hóa* cá nhân chỉ từ 0–15%.

*bình luận* Việc hạ *thuế tiền mã hóa* không chỉ nhằm giữ chân nhà đầu tư trong nước, mà còn là tín hiệu chính sách cho các quỹ và công ty quốc tế: Nhật Bản muốn quay lại “bản đồ” tiền mã hóa với vị thế thị trường tổ chức, chứ không chỉ là sân chơi bán lẻ.

Song song với *thuế tiền mã hóa*, chính phủ Nhật Bản được cho là đang chuẩn bị tái phân loại *Bitcoin(BTC)*, *Ethereum(ETH)* và một số tài sản số lớn khác từ khung “Luật dịch vụ thanh toán” sang “Luật giao dịch công cụ tài chính (FIEA)”. Một khi chuyển sang khung sản phẩm tài chính, các ETF giao ngay và phái sinh dựa trên *Bitcoin(BTC)*, *Ethereum(ETH)* sẽ có cơ sở pháp lý để ra mắt tại Nhật Bản – điều gần như không thể dưới cấu trúc quy định cũ.

Động thái này rõ ràng chịu ảnh hưởng từ tiền lệ tại Mỹ. Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ(SEC) đã phê duyệt ETF *Bitcoin(BTC)* giao ngay vào tháng 1 năm 2024, kéo theo hàng chục tỷ đô la từ dòng vốn tổ chức chảy vào thị trường. Trường hợp này đang được cơ quan quản lý Nhật Bản xem như “mẫu tham chiếu” cho việc kết nối tài sản số với tài chính truyền thống một cách có kỷ luật.

Trong nước, các định chế tài chính lớn cũng tăng tốc chuẩn bị. Theo Nikkei, công ty con tài sản số của Nomura là Laser Digital cùng Ngân hàng Tín thác Mitsubishi UFJ đã tiến hành thử nghiệm chứng khoán token hóa và quỹ token hóa. Hai bên đều cho rằng khi khung pháp lý hoàn thiện, họ có thể nhanh chóng mở rộng sang các sản phẩm tài chính dựa trên *Bitcoin(BTC)* và *Ethereum(ETH)*. Song song, SBI Holdings đã nộp hồ sơ cho ETF *tiền mã hóa* trong nước, thể hiện tham vọng nắm ưu thế “người đến trước” trong thị trường tài sản số thuộc khuôn khổ chính thống.

*bình luận* Điểm đáng chú ý là các tập đoàn như SBI, Nomura hay Mitsubishi UFJ đều sở hữu mạng lưới khách hàng tổ chức rất lớn. Một khi *Bitcoin(BTC)*, *Ethereum(ETH)* được xem như sản phẩm tài chính thông thường, dòng vốn hưu trí, bảo hiểm, quỹ đầu tư nội địa có thể tiếp cận dễ dàng mà không cần tự mình học cách lưu ký hay giao dịch on-chain.

Trong khi đó, cải cách về *stablecoin* được Nikkei đánh giá không chỉ là mở cửa cho thanh toán bằng *stablecoin*, mà còn là mảnh ghép quan trọng trong việc tái thiết toàn bộ hạ tầng tài chính số. SBI VC Trade, một công ty con khác của SBI, đang cân nhắc triển khai dịch vụ dựa trên *USDC* trong khuôn khổ quy định mới. *Stablecoin* được quản lý, nhà môi giới có giấy phép và cơ chế chuẩn hóa làm việc với các tổ chức phát hành nước ngoài sẽ là nền tảng để xây dựng hệ thống bù trừ – thanh toán cho thị trường ETF *tiền mã hóa* trong tương lai.

*bình luận* Nói cách khác, các mảng *stablecoin*, ETF và *thuế tiền mã hóa* đang được thiết kế như một chuỗi liên thông: *stablecoin* cung cấp hạ tầng thanh toán, ETF là sản phẩm đầu tư đầu cuối, còn *thuế tiền mã hóa* phù hợp giúp duy trì dòng vốn ở lại trong nước.

Trên bình diện quốc tế, Nhật Bản đang cạnh tranh trong một “cuộc đua quy định” toàn cầu về *tiền mã hóa*. Châu Âu đã triển khai khung MiCA, Hong Kong đi trước Nhật khi đã cho phép ETF giao ngay *Bitcoin(BTC)* và *Ethereum(ETH)*, trong khi Singapore vẫn giữ mức 0% thuế lãi vốn đối với tài sản số. Tại Mỹ, Quốc hội đang thúc đẩy Đạo luật CLARITY Act để làm rõ ranh giới giám sát giữa SEC và Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai(CFTC). Alex Thorn của Galaxy Digital ước tính xác suất đạo luật này được thông qua vào năm 2026 ở mức 65–75%.

So với các trung tâm này, chiến lược của Nhật Bản đặt trọng tâm vào “cấu trúc” hơn là tốc độ. Với khối tài sản nội địa trị giá hàng nghìn tỷ đô la Mỹ, Tokyo ưu tiên xây dựng khung pháp lý nhất quán, ổn định, thay vì liên tục thay đổi định nghĩa tài sản số. Hướng đi này được hãng luật Latham & Watkins mô tả là “nghiêm ngặt nhưng mang tính cho phép”, khá tương đồng với phương thức tiếp cận của MiCA tại châu Âu.

Nếu lộ trình cải tổ *thuế tiền mã hóa*, *stablecoin* và phân loại sản phẩm tài chính diễn ra đúng kế hoạch, thị trường *tiền mã hóa* Nhật Bản – vốn bị dồn nén bởi thuế cao và khung pháp lý bảo thủ – có thể bước vào giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ. Những thay đổi này cho thấy tham vọng rõ ràng của Tokyo: không chỉ sửa vài điều khoản lẻ tẻ, mà là tìm lại vị thế trong thị trường tài sản số toàn cầu bằng một khung *quy định tiền mã hóa* chặt chẽ nhưng vẫn đủ linh hoạt cho đổi mới.