XRP không trực tiếp tuân thủ ISO20022, chỉ ‘liên thông kỹ thuật’ qua hạ tầng Ripple?

XRP đang trở thành tâm điểm tranh luận xoay quanh vấn đề có thực sự *từ ISO20022* hay chỉ đơn thuần là *tương thích/được kết nối* với tiêu chuẩn này. Tranh luận bùng lên sau khi luật sư Bill Morgan lên tiếng giải thích lại mối quan hệ giữa XRP và tiêu chuẩn nhắn tin tài chính ISO20022, khiến cộng đồng tiếp tục chia rẽ giữa hai khái niệm “tuân thủ trực tiếp” và “liên thông kỹ thuật”.

Theo Cointelegraph đưa tin ngày 21 (giờ địa phương), tranh luận khởi nguồn từ câu hỏi: XRP có thực sự *từ ISO20022* theo nghĩa “compliant” (tuân thủ tiêu chuẩn) hay không. ISO20022 là bộ tiêu chuẩn *nhắn tin* dùng trong hệ thống thanh toán và chuyển tiền giữa các ngân hàng, trong khi XRP là tài sản kỹ thuật số tập trung vào *cung cấp thanh khoản và hỗ trợ khâu quyết toán*. Hai lớp chức năng này khác biệt, vì vậy nhiều chuyên gia tài chính từ lâu đã cho rằng không thể đánh đồng chúng theo cùng một chuẩn kỹ thuật.

Luật sư Bill Morgan lập luận rằng bản thân XRP không trực tiếp “thực thi” tiêu chuẩn ISO20022. Thay vào đó, giao thức Interledger (ILP) của Ripple đóng vai trò cầu nối, giúp luồng giá trị (thanh toán, chuyển tiền) có thể kết nối với hệ thống sử dụng *từ ISO20022*. Theo phân tích của ông, ISO20022 đảm nhiệm lớp *nhắn tin, truyền thông tin giao dịch*, còn ILP xử lý phần *thanh khoản và quyết toán* phía sau. Morgan cũng nhắc lại việc Ripple tham gia ủy ban tiêu chuẩn ISO20022 từ năm 2020, qua đó tác động đến định hướng mở rộng ISO20022 sang mảng thanh toán xuyên biên giới và công nghệ sổ cái phân tán (DLT).

Tuy nhiên, không ít ý kiến phản biện đã xuất hiện. Tài khoản “ScamDetective5” chất vấn rằng liệu có thể thực hiện một giao dịch thanh toán bằng XRP theo đúng “định dạng ISO20022” hay không, tức là từ đầu đến cuối giao dịch đều vận hành trong khuôn khổ tiêu chuẩn này. Người này còn đặt câu hỏi: nếu Bitcoin(BTC) cũng có thể được tích hợp vào ILP, thì theo cùng logic, BTC có được gọi là *từ ISO20022* hay không.

Một nhà phát triển có biệt danh Vincent Van Code cũng cho rằng về mặt kỹ thuật, *không có blockchain nào* thực sự “tuân thủ trực tiếp” tiêu chuẩn ISO20022. Theo cách nhìn của ông, các hệ thống như Ripple Payments mới là lớp *dịch/phiên dịch* (translation layer), chuyển đổi giữa thông điệp ISO20022 và giao dịch trên blockchain. Nói cách khác, những hệ thống trung gian đó mới là thành phần *từ ISO20022*, còn tài sản như XRP chỉ là lớp tài sản dùng để thanh toán và cung cấp thanh khoản ở phía sau.

Trên thị trường, tranh luận lần này đang thúc đẩy việc “định vị lại” vai trò của XRP trong kiến trúc thanh toán toàn cầu. Nhiều nhà quan sát cho rằng điều cốt lõi là: XRP không phải là lớp *nhắn tin tiêu chuẩn ISO20022*, mà là tài sản hoạt động *phía trên hoặc phía sau* lớp nhắn tin đó, bổ sung thanh khoản cho các luồng thanh toán xuyên biên giới. Vì vậy, việc gọi XRP là *từ ISO20022* theo nghĩa “trực tiếp tuân thủ tiêu chuẩn nhắn tin” có thể là cách diễn đạt mang tính cường điệu, nhưng việc XRP và hạ tầng của Ripple có khả năng *kết nối, liên thông* với các hệ thống dùng ISO20022 vẫn được xem là một lợi thế đáng kể.

*bình luận*

Về bản chất, tranh luận lần này không chỉ xoay quanh việc “XRP có phải là một phần của ISO20022 hay không”, mà phản ánh cách giới tài chính và công nghệ hiểu về *cấu trúc kết nối* giữa tài chính truyền thống và blockchain. Dù cách diễn giải khác nhau, điểm chung là ngày càng nhiều hạ tầng thanh toán của Ripple đang mở rộng điểm chạm với tiêu chuẩn quốc tế *từ ISO20022*. Điều này có thể giúp XRP và hệ sinh thái Ripple đứng ở vị trí thuận lợi hơn khi các ngân hàng và tổ chức tài chính toàn cầu chuyển dịch sang chuẩn nhắn tin mới.