Ngân hàng khu vực Mỹ thử nghiệm Cari Network: mô hình tiền gửi mã hóa cạnh tranh stablecoin

Theo CoinDesk đưa tin ngày 18 (giờ địa phương), một nhóm ngân hàng khu vực tại Mỹ đang thử nghiệm hạ tầng thanh toán số dựa trên **"tiền gửi mã hóa"** nằm hoàn toàn trong khung pháp lý ngân hàng, nhằm tạo ra lựa chọn khác biệt với **"stablecoin"**. Dự án mang tên **"Cari Network"** vận hành trên nền tảng ZKsync, cho phép chuyển đổi tiền gửi ngân hàng thành token trên blockchain để thanh toán tức thời giữa các tổ chức, nhưng vẫn đảm bảo dòng tiền không rời khỏi hệ thống ngân hàng truyền thống.

Các ngân hàng khu vực tại Mỹ – gồm Huntington Bancshares(HBAN), First Horizon(FHN), M&T Bank(MTB), KeyCorp(KEY), Old National Bancorp(ONB) – đang liên minh xây dựng **"Cari Network"** như một nền tảng **"tiền gửi mã hóa"** dùng chung. Mục tiêu là biến tiền gửi của khách hàng thành "token số" có thể chuyển ngay lập tức giữa các ngân hàng, 24/7, thay cho các quy trình chuyển khoản và thanh toán chậm truyền thống. Điểm mà **"Cari Network"** nhấn mạnh là token không phải do một tổ chức phát hành stablecoin đứng ra bảo chứng, mà chỉ là “bản số hóa” của **"tiền gửi ngân hàng"** đã tồn tại trên bảng cân đối kế toán.

Theo mô tả của dự án, các token trên **"Cari Network"** vẫn được ghi nhận như **"tiền gửi ngân hàng"** thông thường trong bảng cân đối kế toán của mỗi ngân hàng và chịu sự điều chỉnh trực tiếp của khung pháp lý ngân hàng hiện hành. Về phía khách hàng gửi tiền, các khoản **"tiền gửi mã hóa"** này vẫn thuộc diện được bảo hiểm tiền gửi của FDIC (Tổng công ty bảo hiểm tiền gửi Liên bang Mỹ).

*bình luận* Cách thiết kế này nhằm giải quyết mối lo của cơ quan giám sát rằng **"stablecoin"** có thể hoạt động như một dạng “ngân hàng bóng tối” ngoài tầm kiểm soát, trong khi mô hình **"tiền gửi mã hóa"** giữ tài sản nằm trọn trong hệ thống ngân hàng, giảm nguy cơ dòng tiền chảy sang các hạ tầng phi ngân hàng.

Hạ tầng kỹ thuật của **"Cari Network"** được xây dựng trên **Prividium**, một blockchain riêng tư và được cấp quyền (permissioned) do Matter Labs – đơn vị phát triển hệ sinh thái ZKsync – vận hành. Chỉ các tổ chức được phê duyệt như ngân hàng mới có thể tham gia mạng lưới, các giao dịch được thiết kế để xử lý nhanh, bảo vệ tối đa quyền riêng tư nhưng vẫn cho phép cơ quan quản lý truy cập dữ liệu khi cần phục vụ kiểm toán hoặc điều tra.

Giám đốc điều hành **Cari Network**, Gene Ludwig(Gene Ludwig), cho rằng ngân hàng cần “dẫn dắt” thay vì “chạy theo” làn sóng **"tiền kỹ thuật số"**. Về phía Matter Labs, Tổng giám đốc Alex Gluchowski(Alex Gluchowski) nhận định mô hình này chứng minh blockchain có thể được ứng dụng theo cách vừa đáp ứng yêu cầu tuân thủ, vừa bảo vệ quyền riêng tư người dùng.

*bình luận* Việc chọn cấu trúc blockchain riêng tư, có cấp quyền phản ánh ưu tiên của ngân hàng: tận dụng lợi thế kỹ thuật của blockchain nhưng không chấp nhận rủi ro và tính “mở” như các mạng công khai đang được **"stablecoin"** hay các dự án tài chính phi tập trung sử dụng.

Động thái triển khai **"Cari Network"** diễn ra trong bối cảnh cuộc đua “thanh toán tức thời 24/7” trở nên quyết liệt. Trong khi các mạng lưới crypto-native lâu nay đã cung cấp chuyển tiền gần như thời gian thực, hệ thống ngân hàng truyền thống vẫn bị hạn chế bởi giờ làm việc, hệ thống bù trừ cũ và lớp trung gian dày. Do vậy, các tổ chức tài chính lớn ngày càng chú ý đến **"blockchain"** và **"token hóa"** tài sản, nhưng lo ngại về rủi ro pháp lý, minh bạch và bảo mật khi sử dụng mạng lưới công khai. **"Cari Network"** được xem như một nỗ lực dung hòa: giữ hoạt động trong “lan can pháp lý” của ngân hàng, nhưng đạt được mức hiệu quả xử lý gần tương đương hạ tầng crypto.

Theo thông tin được tiết lộ, Hiệp hội Ngân hàng cỡ trung Mỹ (Mid-Size Bank Coalition of America) cũng ủng hộ dự án. Điều này phản ánh nhu cầu của các ngân hàng khu vực: nâng cấp hạ tầng thanh toán để cạnh tranh với các giải pháp số mới, đồng thời hạn chế tình trạng tiền gửi bị rút ra để chuyển sang **"stablecoin"** hoặc các ví điện tử và ứng dụng tài chính khác.

**Cari Network** dự kiến mở rộng triển khai trên phạm vi rộng hơn vào năm 2026. Trong giai đoạn thử nghiệm, các ngân hàng tham gia sẽ kiểm tra toàn bộ vòng đời của **"tiền gửi mã hóa"**: từ bước tạo token dựa trên khoản tiền gửi, chuyển giao giữa các bên tham gia, cho đến bước quy đổi trở lại thành **"tiền gửi ngân hàng"** dạng đô la Mỹ thông thường.

*bình luận* Thị trường đang chờ xem liệu mô hình **"tiền gửi mã hóa"** trong khuôn khổ pháp lý hiện tại có thể trở thành lựa chọn “ở giữa” giữa **"stablecoin"** tư nhân và tiền kỹ thuật số ngân hàng trung ương (CBDC). Nếu được chấp nhận rộng rãi, đây có thể là hướng đi giúp ngân hàng truyền thống giữ vai trò trung tâm trong kỷ nguyên **"token hóa"** tài sản, mà không phải đánh đổi quá nhiều về mặt rủi ro và giám sát.