Iran dùng tiền mã hóa để bán vũ khí, lách lệnh trừng phạt quốc tế

Iran sử dụng tiền mã hóa để tránh lệnh trừng phạt, tiến hành giao dịch vũ khí với nước ngoài

Trong một động thái gây chú ý, Iran đang sử dụng tiền mã hóa như một công cụ thanh toán cho các hợp đồng xuất khẩu vũ khí chiến lược – một hình thức hiếm gặp từ cấp chính phủ và cho thấy sự thay đổi đáng kể trong cách các quốc gia bị áp đặt trừng phạt tiếp cận hệ thống tài chính toàn cầu.

Theo Financial Times đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), cơ quan phụ trách xuất khẩu vũ khí của Iran thuộc Bộ Quốc phòng – Mindex – đã chính thức chấp nhận tiền mã hóa trong việc bán các hệ thống vũ khí tân tiến như tên lửa đạn đạo, máy bay không người lái (drone), tàu chiến, và hệ thống phòng không. Ngoài phương thức thanh toán bằng tiền mã hóa, khách hàng còn có thể lựa chọn giao dịch theo kiểu barter (hàng đổi hàng) hoặc bằng đồng Riyal của Iran.

Mindex đang duy trì quan hệ với khách hàng tại 35 quốc gia và cung cấp nền tảng trực tuyến đa ngôn ngữ, nơi các mẫu vũ khí như tên lửa Emad, drone Shahed, tàu chiến Shahid Soleimani và các loại tên lửa hành trình chống hạm đều được rao bán. Trang web còn hiển thị cả vũ khí hạng nhẹ, rocket, với một số loại từng được LHQ và các chính phủ phương Tây xác định là liên quan đến các nhóm vũ trang thân Iran ở Trung Đông.

Theo mô hình bán hàng được tiết lộ, người mua có thể đề xuất điều kiện sử dụng thực địa của vũ khí trong bối cảnh chiến tranh và được phép đến Iran để kiểm chứng hàng hóa – với điều kiện phải được cơ quan an ninh quốc gia của nước mình phê duyệt trước.

Tiền mã hóa trở thành công cụ giúp Iran vượt vòng kiểm soát tài chính toàn cầu

Động thái chấp nhận thanh toán bằng tiền mã hóa được Mindex đề xuất chỉ trong vòng một năm qua, cho thấy tầm quan trọng ngày càng tăng của tiền mã hóa như một kênh thanh toán phi chính thức. Với hệ thống tài chính truyền thống gần như bị đóng sập đối với Tehran do các lệnh trừng phạt của Mỹ và Liên minh châu Âu, tiền mã hóa mang lại cho Iran một cơ hội hiếm có để tiếp tục thương mại quốc phòng.

Cục Quản lý Tài chính Hoa Kỳ trong một tuyên bố trước đó cho biết sẽ tập trung siết chặt kiểm soát các mạng lưới tài chính đen hỗ trợ quân đội Iran, đặc biệt chú ý đến các giao dịch liên quan đến tiền mã hóa và các công ty bình phong tại nước ngoài. Mức độ rủi ro với bên mua cũng lớn, bởi bất kỳ tổ chức nào thực hiện thanh toán cho Iran thông qua hệ thống ngân hàng có thể bị đưa vào danh sách trừng phạt, dẫn đến việc mất quyền tiếp cận thị trường tài chính toàn cầu.

Iran tăng ảnh hưởng khi Nga sụt giảm vai trò xuất khẩu vũ khí

Sự kiện Iran tận dụng “khoảng trống” để mở rộng ảnh hưởng trong ngành xuất khẩu vũ khí toàn cầu diễn ra khi Nga – quốc gia vốn là một trong những nhà xuất khẩu vũ khí lớn nhất thế giới – đang suy giảm về khối lượng xuất khẩu. Theo Viện nghiên cứu Hòa bình quốc tế Stockholm (SIPRI), tổng kim ngạch xuất khẩu vũ khí của Nga trong giai đoạn 2020–2024 đã giảm tới 64%, so với thời kỳ 2015–2019.

Đáng chú ý, Iran đã vươn lên vị trí thứ 18 trong danh sách các quốc gia xuất khẩu vũ khí hàng đầu thế giới vào năm 2024. Trong một báo cáo mới đây, Viện Atlantic Council đánh giá: “Iran đang trở thành một nhà cung cấp thay thế tiềm năng cho Nga trong ngành công nghiệp quốc phòng toàn cầu. Điều này đòi hỏi Washington phải có chiến lược phản ứng cụ thể.”

Theo một số chuyên gia, việc sử dụng tiền mã hóa như Bitcoin (BTC) trong các giao dịch quốc phòng có thể làm suy yếu hiệu lực của các lệnh trừng phạt quốc tế, đồng thời làm bật lên mối ngại về vai trò của tài sản số trong an ninh toàn cầu.

bình luận: Động thái của Iran cho thấy tiềm năng của tiền mã hóa không chỉ dừng ở lĩnh vực tài chính phi tập trung mà còn có thể trở thành công cụ chủ chốt ở các lĩnh vực nhạy cảm như thương mại vũ khí. Sự kết hợp giữa công nghệ blockchain và hoạt động địa chính trị đang đặt ra bài toán khó mới cho các cơ quan quản lý quốc tế.

Từ “Iran” và “tiền mã hóa” tiếp tục đóng vai trò trung tâm trong bức tranh địa chính trị công nghệ đầy biến động – nơi quyền lực không chỉ được định hình bằng vũ lực, mà còn cả bằng dữ liệu – và giờ đây, cả blockchain.